00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000Per00علوم انسانی اسلامی به مثابه کاشف عقلانیت اسلامیقمموسسه فرهنگی تحقیقاتی إسراءموسسه فرهنگی تحقیقاتی إسراء در این مقاله با تفکیک «عقلانیت عملی» از «عقلانیت علمی و شناختی» نشان داده می‌شود که عقلانیت شناختی، مربوط به فاعل شناخت و عالم علوم انسانی است که اعتبار خود را از اعتبار عقلانیت پارادایم‌های فلسفهٔ علم می‌گیرد. اما عقلانیت عمل که به «موضوع شناخت» علوم انسانی مربوط است، اعتبار خود را وامدار فلسفه و نظام اخلاقی است. به علاوه وظیفهٔ عقلانیت شناختی در قلمرو علوم انسانی، فهم روشمند رفتارها و کنش‌های آدمی است و از آن جهت که انسان‌ها رفتاری را به عمل می‌آورند که اخلاقاً درست می‌دانند، فرضیات در علوم انسانی ـ که روایتی اولیه دربارهٔ شناخت کنش‌ها و رفتارهای آدمی است ـ دارای ماهیت اخلاقی است؛ چون نشانگر نظام عقلانیت در عمل انسان‌ها است. اما اثبات فرضیات، با روش‌های واقع‌نمایی علمی، امکان‌پذیر است. علوم متعارف انسانی عموماً حاوی نظریاتی است که در صدد شناساندن دستگاه عقلانیت در عمل مردمان جوامع غربی است. بر فرض تأیید چنین دستگاهی، درمی‌یابیم که آن‏ها به فلسفهٔ‌ اخلاق زندگی خود پایبندند. در این مقاله نشان داده می‌شود که عقلانیت اسلامی عمل، یک «عقلانیت فازی» است که می‌تواند رفتار همهٔ انسان‌ها را توضیح دهد. بنابراین، علوم انسانی اسلامی، جهانی‌تر از علوم متعارف انسانی است. یادآور می‌شود که اسلام در این مقاله، برای عقلانیت و علوم انسانی، قیدی شناختی ـ و نه قیدی جامعه‌شناختی و فرهنگی ـ است. فلسفه اخلاق (اِتیک) ماهیت انسان انسان شناسی علوم انسانی رسالت علوم انسانی عقلانیت دینی عقلانیت عملی قرآن سوژه فلسفه اخلاق اسلامی عقلانیت اسلامی اثبات‌گرایی (مکتب فلسفی) عقلانیت علمی موضوع شناسی سوره عقلانیت فازی رویکرد پوزیتیویستی علم عقلانیت اسلامی عمل اجتهاد فقهی فلسفه اخلاق غربی مرتضی مطهری عبدالله جوادی آملی مسایل جدید انسان شناسی انسان شناسی اگزیستانسیالیسم (مسائل جدید کلامی) عقلانیت دینی امام خمینی (روح الله الموسوی الخمینی) مرتضی مطهری قرآن امام خمینی عبدالله جوادی آملی فلسفه اخلاق (عام) علوم انسانی (سایر) سبحانی, حسن (استاد دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران) Author رفیعی آتانی, عطاء الله (استاد تمام علوم عقلی دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، عضو هیات علمی جامعة المصطفی العالمیة) Author جوادی آملی, عبدالله (مرجع معاصر تقلید مقیم قم، فیلسوف، عارف و مفسر قرآن), 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# Descriptor مطهری , مرتضی Murtaḍā Muṭahharī (فیلسوف، متکلم، مفسر و اندیشمند معاصر), 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران Descriptor میخاییل گورباچف Descriptor خمینی, روح الله (امام خمینی، فقیه، عارف و فیلسوف معاصر،اولین رهبر و بنیان‎گذار جمهوری اسلامی ایران), 1281ش.خمین#1368ش.تهران 1281ش.خمین#1368ش.تهران Descriptor article marcgt 2383-2916 specialized http:/hikmat.isramags.ir