00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000Per00رازستانی و رمزگشایی اختلاف دیدگاه های شیخ الرییس درباره نظام فیض شیرازدانشگاه شیرازدانشگاه شیراز برخلاف تصور برخی نویسندگان، شیخ در آثار مختلف خویش درباره نظام فیض، نظریه واحدی ارایه نداده است. بلکه با تامل در مکتوبات او در می یابیم که شش اختلاف - تبیین نظام فیض بر اساس نظام ثنایی یا ثلاثی با استفاده از مولفه علم یا تعقل، دفاع از نظریه تجلی به عنوان بدیل نظریه فیض، انکار و اثبات فاعلیت برای حضرت حق، عقل فعال و صادر اول و اختلاف درباره تعداد عقول - را می توان در آثار او رصد کرد. در تحلیل و رمزستانی اختلاف دیدگاه های شیخ الرییس، شش نظریه ذیل شایان بررسی است: ناظر بودن نظریه های مختلف به امکان پیدایش کثیر از واحد، توجیه و جمع آرای شیخ، تعیین نظریه شیخ در الاشارات به عنوان آخرین دیدگاه او، ناهماهنگی میان دیدگاه های شیخ در مکتوبات متعددش، سیر تحول نظریه شیخ از خلق به تجلی، تمایل ابن سینا به ابداع نظریه نوین و عدم توفیقش، به زعم نگارنده، به جهت برخی نقایص پنج نظریه اول و برخی نقاط قوت نظریه اخیر، در مجموع، نظریه ششم بر سایر نظریه ها برتر است. عقل فعال آفرینش (اِبداع) مشاء فاعلیت الهی تجلی حق تعالی در عالم اِبداع (آفرینش) اشارات و تنبیهات ظهور تجلی اسماء و صفات الهی صادر اول عقل اول عقول قاعده «الواحد» ابن ‌سینا آموزه فیض نظام ثنایی معرفت عرفانی عقول مجرده اقانیم ثلاث کتاب مبدأ و معاد رساله عشق واحد و کثیر سبب اول اسباب ثوانی نظام ثلاثی نظریه خلق کتاب شفا (ابن سینا) ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین خواجه نصیرالدین طوسی ملا عبدالرزاق لاهیجی عبدالله جوادی آملی ابن سینا: ابوعلی سینا ابداع صادر اول قطب‌الدین رازی خواجه نصیرالدین طوسی ابن سینا میرزا مهدی آشتیانی فلسفه مشاء عقول عشره عقل اول عقل فعال توحید افعالی(الهیات بالمعنی الاخص) تجلی فیض الهی عالم ( امکانی ) تجلی اسماء عبدالله جوادی آملی سید جلال آشتیانی ابونصر فارابی فخر رازی فلوطین(افلوطین) خواجه صائن الدین ابن تُرکه اصفهانی عین الله خادمی فیاض لاهیجی ملاصدرا شیرازی خادمی, عین الله (استاد گروه معارف اسلامی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی), 1340ش.# 1340ش.# Author ابن سینا, حسین بن عبدالله (Ibn Sina؛ Avicenna؛ شیخ الرئیس، فیلسوف مشهور مشائی، شیعه و ایرانی), ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) Descriptor ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. Descriptor فخر رازی , محمد بن عمر (فقیه، متکلم، فیلسوف، مفسر و حکیم مسلمان ایرانی، مکتب اشعری، متکلم اشاعره متاخر، شافعی، پیش برنده الهیات فلسفی، مخالف؟ فلسفه), 543ق./1149م. ری، تهران، ایران ## 606ق./1210م. هرات، افغانستان 543ق./1149م. ری، تهران، ایران ## 606ق./1210م. هرات، افغانستان Descriptor خواجه نصیر الدین طوسی, محمد بن محمد (فیلسوف و متکلم ایرانی سده هفتم، موسس کلام فلسفی، شیعه امامی), 579ق./1201م.توس،ایران-# # 672ق./1274م.کاظمین،عراق 579ق./1201م.توس،ایران-# # 672ق./1274م.کاظمین،عراق Descriptor جوادی آملی, عبدالله (مرجع معاصر تقلید مقیم قم، فیلسوف، عارف و مفسر قرآن), 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# Descriptor فارابی , ابونصر محمد بن محمد (Alfarabi، معلم ثانی، فیلسوف مشائی، تشیع فلسفی), -257ق/ 870م#339ق/950م -257ق/ 870م#339ق/950م Descriptor آشتیانی, سید جلال‌الدین (فیلسوف معاصر، استاد فلسفه دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد، مکتب حکمت متعالیه، از برجسته‌ترین شارحان فلسفه و عرفان اسلامی در عصر حاضر و یکی از حکیمان نوصدرایی، حامی جریان سنتی فلسفه اسلامی و جریان حکمت جاودان، مخالف جریان فردید و مکتب تفکیک), #1304ش.آشتیان-1384ش.مشهد #1304ش.آشتیان-1384ش.مشهد Descriptor مدرس آشتیانی , میرزامهدی (حکیم، عارف و دانشمند شیعه قرن چهاردهم، حکمت متعالیه، صاحب کتاب «اساس التوحید، به فارسی»، «حاشیه بر اسفار، به عربی»، «حاشیه بر شفاء»، «حاشیه بر فصوص الحکم ابن عربی»، «حاشیه بر فصوص فارابی»، «حاشیه بر مصباح الانس»، «تعلیقة رشیقة علی شرح منظومة السبزواری»), 1268ش. تهران#1332ش. تهران (محل دفن: قم، رواق بالاسر) 1268ش. تهران#1332ش. تهران (محل دفن: قم، رواق بالاسر) Descriptor فلوطین, افلوطین (فیلسوف نوافلاطونی), 204م. لیکوپولیس#270م. کامپانیا، ایتالیا 204م. لیکوپولیس#270م. کامپانیا، ایتالیا Descriptor قطب الدین رازی, محمد بن محمد (منطقى، فیلسوف، متکلم شیعى و ایرانى، از فقهای بزرگ شیعه که با القاب گوناگونی مانند قطب الدین، علامه رازی، قطب تحتانی شناخته می‌شود. کنیه او را ابو جعفر رازی ذکر کرده‌اند.، صاحب کتاب المحاکمات بین شرحی الاشارات), 694ق. ورامین، تهران#766یا776ق. دمشق، سوریه 694ق. ورامین، تهران#766یا776ق. دمشق، سوریه Descriptor قیصری, شرف الدین داود بن محمود ساوی( رومی الاصل و یکی از پیروان و شارحان مشهور مکتب ابن عربی در سده هشتم هجری), #751 ق. #751 ق. Descriptor عبدالرزاق لاهیجی, عبدالرزاق بن علی‎ (متکلم شیعی امامی، داماد و شاگرد ملاصدرا، متخلص به فیاض، صاحب کتب: «گوهر مراد»، «شوارق الالهام»، «سرمایه ایمان» و «مشارق الالهام فی شرح تجرید الکلام»), ؟؟؟.لاهیجان# # ۱۰۷۲ ق./1661م. قم ؟؟؟.لاهیجان# # ۱۰۷۲ ق./1661م. قم Descriptor article marcgt 2251-6123 specialized http:/jrt.shirazu.ac.ir