00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000Per00گذری بر معرفت شناسی حکمت متعالیهشیرازدانشگاه شیرازدانشگاه شیراز معرفت‌شناسی یکی از بنیادی‌ترین مباحث فلسفه است که در قرن اخیر، تحول ژرفی یافته است.فلسفه‌ی اسلامی همانند تمام فلسفه‌های پیش از خود، بیش از آن‌که به ماهیت معرفت‌شناسی ادراک نظر داشته باشد،به بررسی‌ هستی‌شناسانه‌ی ادراک پرداخته است.صدر الدین محمد شیرازی،بنیان‌گذار حکمت متعالیه،اگرچه از این قاعده مستثنا نیست،ولی با توجه به مباحث ژرف‌ ادراک و انواع آن،مطالبی بنیادین در این موضوع عرضه کرده است.گفتار حاضر با عنایت به طرح بحث معرفت‌شناسی معاصر و چگونگی تطابق معلوم ذهنی و خارجی،سعی بر ارایه طرحی از معرفت‌شناسی حکمت متعالیه،با توجه به‌ تحقیقات ملاصدرا و شارحان متأخر وی دارد. وجود ذهنی اسفار حکمت متعالیه علم حصولی اصالت وجود اشارات و تنبیهات حمل شایع صناعی (منطق) معرفت شناسی ملاصدرا معلوم بالذات معلوم بالعرض قرآن حمل اولی ذاتی (منطق) امکان شناخت فاعل شناسا وجود عینی وجود خارجی معلوم وجود ذهنی معلوم هستی شناسی معرفت معرفت‌شناسی (اپیستمولوژی) فرایند ادراک هستی شناسی علم ادراک تصوری ادراک تصدیقی ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی ابن سینا: ابوعلی سینا علم حضوری معرفت شناسی (مسائل جدید کلامی) هستی شناسی معرفت (مسائل جدید کلامی) معرفت شناسی اسلامی علامه طباطبایی ابن سینا حکمت متعالیه اصالت وجود حمل شایع حمل اولی قرآن شهاب الدین سهروردی(شیخ اشراق) سعدالدین تفتازانی، مسعود بن عمر علم حصولی(مقابل علم حضوری) صورت ذهنیه(مقابل معلوم حضوری) معلوم بالعرض((اصطلاح وابسته)، مقابل معلوم بالذات) معلوم بالذات((اصطلاح وابسته)، مقابل معلوم بالعرض) وجود ذهنی(اصطلاح وابسته) حامد ناجی اصفهانی ملاصدرا شیرازی حاج ملاهادی سبزواری (موسس مکتب سبزوار) ناجی اصفهانی, حامد(استادیار گروه فلسفه‌ی دانشگاه اصفهان), #1345ش.- #1345ش.- Author ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. Descriptor طباطبایی(علامه طباطبایی), سید محمد حسین (فیلسوف نوصدرایی معاصر، حکمت متعالیه، مفسر بزرگ؛ صاحب تفسیر المیزان، «بدایة الحکمة»، «نهایة الحکمة» و «اصول فلسفه و روش رئالیسم») , 1281ش. تبریز ##1360ش. قم 1281ش. تبریز ##1360ش. قم Descriptor سهروردی (شیخ اشراق), شهاب الدین یحیی بن حبش (با عمر بن محمد سهروردی عارف اشتباه نشود، مؤسس مکتب‌ اشراق، احیاگر حکمت خسروانی، خواهرزاده عمر بن محمد سهروردی عارف), -549ق/1155م. سهرورد، زنجان، ایران##587ق/1191م. حلب، سوریه -549ق/1155م. سهرورد، زنجان، ایران##587ق/1191م. حلب، سوریه Descriptor سبزواری, حاج ملاهادی بن مهدی (فیلسوف صدرایی، حکمت متعالیه), 1212ق./1798م,#1289ق./1872م. 1212ق./1798م,#1289ق./1872م. Descriptor ابن سینا, حسین بن عبدالله (Ibn Sina؛ Avicenna؛ شیخ الرئیس، فیلسوف مشهور مشائی، شیعه و ایرانی), ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) Descriptor قطب الدین شیرازی, محمود بن مسعود (فیلسوف، عارف، متکلم اشعرى ـ شافعى و ایرانى), 634ق./614ش./1236م.کازرون#710ق/689ش./1311م.تبریز (محل دفن: جرنداب تبریز) 634ق./614ش./1236م.کازرون#710ق/689ش./1311م.تبریز (محل دفن: جرنداب تبريز) Descriptor سعدالدین تفتازانی , مسعود بن عمر (فقیه شافعی و حنفی، ادیب، مفسر، متکلم مکتب اشعری و مکتب ماتریدی؟، منطقی، فیلسوف ارسطویی، شاگرد قطب رازی و عضدالدین ایجی، ایرانی) , 722ق./701ش./1323م. تفتازان، شیروان، استان خراسان شمالی # # 792ق./769ش./1390م. سمرقند، ازبکستان 722ق./701ش./1323م. تفتازان، شیروان، استان خراسان شمالی # # 792ق./769ش./1390م. سمرقند، ازبکستان Descriptor article marcgt 2251-6123 http:/jrt.shirazu.ac.ir