00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000Per00تأثیرپذیری ساحت عقیدتی از ساحت های غیر عقیدتی با نظر به رابطه ی نفس و بدن از دید غزالیشیرازدانشگاه شیرازدانشگاه شیرازمنبع: فصلنامه اندیشه دینی؛ دوره 12، شماره 44؛ صص: 155-184 یکی از مهم ترین مسائلی که پیش روی معرفت شناسان قرار دارد این است که آیا دستیابی انسان به معرفت تنها از رهگذر قابلیت های معرفتی اش میسر می شود یا حیثیت ها و ابعاد گوناگون وجود انسان در ارتباطی وثیق با ساحت معرفتی اش، آن را از تاثیرات مثبت و منفی خود متاثر می سازند. این موضوع در مقاله ی پیش رو با تکیه بر اندیشه و نظام معرفت شناسی امام محمد غزالی تحلیل و بررسی شده است. در این تحلیل، روابط گوناگونی که میان ساحت های مختلف نفس برقرار می شود و تصویری از این روابط که سیر استکمالی انسان اقتضای آن را دارد مورد توجه قرار می گیرد و نشان داده می شود که این روابط و تاثیراتی که در هر شکلی از آن بر ساحت عقیدتی گذاشته می شود، نه فقط تاثیراتی میان ساحت های نفس، بلکه تاثیر و تاثراتی میان دو جنبه ی اصلی وجودانسان یعنی نفس وبدن نیز هست. بر اساس تاثیر و تاثر متقابلی که غزالی به صورت دوری میان نفس و بدن قائل است، هر فعل بدنی تاثیری در نفس بر جای می گذارد که خود آن تاثیر موجب پدید آمدن فعلی می شود. از آن جا که هر فعلی نشات گرفته از معنایی در درون نفس است، هنگامی که این معنا در قالب فعل تجسم می یابد، آن معنا در درون نفس، جلوه ی بیشتری پیدا می کند و بنابراین بر آگاهی نفس افزوده می شود. این فرآیند با کمک تحلیل های اخلاقی - معرفتی غزالی در بحث شکل گیری فضایل از طریق تکرار افعال مناسب و نیز نقش معرفت بخشی طاعات، تبیین می گردد. بدین جهت، باید گفت که تاثیرات ساحت های غیر عقیدتی نفس بر ساحت عقیدتی را نمی توان بدون توجه به رابطه ی نفس و بدن، مورد تحلیل و واکاوی قرار داد. قوای نفس بدن ماهیت انسان رابطه نفس و بدن هبوط امام محمد غزالی تکالیف دینی ثمرات تکالیف دینی قلب ریاضت معرفت شناسی فضیلت محور حصول معرفت نظام اخلاقی نفس لوامه نفس مطمئنه ساحت عقیدتی (معرفتی) ساحت های غیرعقیدتی (عاطفی - ارادی) قوه عاقله (عقل) ساحت های نفسانی جنود قلب علم معامله شهوت غضب تناسب بین نفس و بدن رابطه نفس (ذهن) و بدن (جسم) تأثیر متقابل نفس و بدن ابوحامد غزالی طوسی محمود زمخشری لیندا زاگزبسکی Linda Zagzebski ب. امام اول(حضرت امام علی ع) میترا (زهرا) پورسینا ویلیام وینرایت William Wainwright ویلیام جیمز (William James) پورسینا, میترا (زهرا) (دانشیار گروه حکمت و کلام، دانشکده الهیات و ادیان دانشگاه شهید بهشتی), 1342.# 1342.# Author غزالی طوسی , ابو حامد محمد‎ بن محمد Abū Ḥāmid Muḥammad ibn Muḥammad aṭ-Ṭūsiyy al-Ġaz(z)ālīy(امام محمد غزالی، از معروفترین علمای اسلام، متکلم اشعری، ضد فلسفه، طرفدار منطق، شافعی مذهب، از متصوفه و عرفای قرن پنجم هجری، جامع معقول و منقول، رئیس جامع نظامیه بغداد) , 450ق/437ش./1059م. طوس، خراسان رضوی# # 505ق/490ش./1112م. طوس، خراسان رضوی 450ق/437ش./1059م. طوس، خراسان رضوی# # 505ق/490ش./1112م. طوس، خراسان رضوی Descriptor جیمز, ویلیام(William James، فیلسوف و روانشناس آمریکایی و بنیانگذار مکتب پراگماتیسم، ایمان گرای معتدل), 1842#1910 1842#1910 Descriptor زاگزبسکی, لیندا (Linda Zagzebski؛ فیلسوف معاصر امریکایی دین و اخلاق و معرفت شناسی فضیلت، استاد دانشگاه اوکلاهما، مسیحی کاتولیک، رئیس سابق انجمن فلسفی کاتولیک آمریکا و رئیس پیشین انجمن فیلسوفان مسیحی), -1946م.امریکا# -1946م.امریکا# Descriptor وین رایت, ویلیام جی. (william J. wainright؛ استاد ممتاز گروه فلسفه دانشگاه ویسکانسین-میلواکی آمریکا، حوزه فلسفه دین و فلسفه اخلاق), 1935م.# 1935م.# Descriptor ام‍ام‌ اول‌ (امام علی), امیر المومنین ع‍ل‍ی‌ب‍ن‌ اب‍ی‌طال‍ب‌(ع‌) , ۲۳ ق‍ب‍ل‌ از ه‍ج‍رت‌ # # ۴۰ق‌./661م. ۲۳ ق‍ب‍ل‌ از ه‍ج‍رت‌ # # ۴۰ق‌./661م. Descriptor عثمان, علی عیسی, 1920 - م. Descriptor ناکامورا, کوجیرو, 1936 - م.4، مترجم Descriptor لازاروس یافه, حوا, 1930-1998 م 1930#1998 م Descriptor زمخشری, جارالله محمودبن عمر (مفسر، ادیب، زبان شناس، خطیب، حنفی، معتزلی، صاحب تفسیر الکشاف), 467ق.خوارزم#538ق.خوارزم 467ق.خوارزم#538ق.خوارزم Descriptor article marcgt 2251-6123 specialized http:/jrt.shirazu.ac.ir