00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000Per00مسأله‌ی «حرکت» در حکمت متعالیه‌ی ملاصدرا و فلسفه‌ی لایب نیتسشیرازدانشگاه شیرازدانشگاه شیراز وقتی چیزی در حال تغییر و عوض شدن تدریجی است، دارای صفتی می‌باشد که از آن به حرکت تعبیر می‌کنیم. در حرکت، شیء از پوسته‌ی نخستین خود بیرون می‌آید و به پوسته و هسته‌ای دیگر دست می‌یابد و یا نیست می‌شود و شیء دیگری بر جایش می‌نشیند. سؤال این‌جاست که تغییر و دگرگونی چگونه صفتی است؟ و چیزی که عوض می‌شود و از حالتی به حالت دیگر درمی‌آید بر او چه می‌گذرد؟ آیا خودش می‌ماند و احوالش عوض می‌شود؟ آیا ظاهرش نو می‌شود و باطنش باقیست؟ و یا همه‌ی هستی‌اش دست‌خوش تحول می‌گردد؟ در این پژوهش، آرای لایب نیتس در باب حرکت و احکام آن، محرک و غایت حرکت با آراء صدرالمتألهین مقایسه شده است. به‌رغم تفاوت‌هایی که لایب نیتس در تعریف حرکت و احکام آن با ملاصدرا دارد، در متحرک و فعال دانستن جوهر عالم و بحث محرک و غایت حرکت دیدگاه او بسیار به صدرالمتألهین نزدیک است. وی با نگرشی که به مفهوم جوهر و مناد دارد، مناد را موجودی فعال، زنده، خود‌انگیخته و دارای ادراک و اشتیاق معرفی نموده است و مبدأ فعالیت جوهر فعال و خودجوش را نیرو معرفی می‌کند. لذا در تبیین ماهیت حرکت، به حرکت جوهری ملاصدرا نزدیک می‌شود. این مقاله با بهره‌گیری از شیوه‌ی اسنادی، به جمع‌آوری اطلاعات درباره‌ی مسأله‌ی تحقیق پرداخته است و با روش توصیفی-تحلیلی و بررسی تطبیقی، به تجزیه و تحلیل داده‌ها می‌پردازد. حرکت جوهری ملاصدرا علت غایی علت فاعلی وجود حرکت حرکت قطعی حرکت توسطی وجود نقطه ای حرکت مناد انوع حرکت نیرو حرکت مکانی قوه محرکه صورت جوهری قوانین حرکت تمام و کمال (انتلخیا) لایب‌نیتس تعریف حرکت اتمیست ها نیروی اشتقاقی نیروی فعال نیروی منفعل اندازه گیری نیرو ثبات نیرو ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین ابن سینا: ابوعلی سینا حدوث تدریجی ابن سینا حکمت متعالیه محرک مقوله حرکت غایت حرکت متحرک بالذات جواهر مدرک عقل فعال ماهیت حرکت فخر رازی ارسطو پارمنیدس رنه دکارت گوتفرید لایب نیتس علی محمد ساجدی میرداماد ملاصدرا شیرازی ساجدی, علی محمد (دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه شیراز) Author جاودانی, زهرا (کارشناس ارشد فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه شیراز) Author ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. Descriptor لایبنیتس, گوتفرید (فیلسوف مسیحی، ریاضیدان و فیزیک‌دان آلمانی), #1646م.لایپزیگ، آلمان-1716م.هانوور، آلمان #1646م.لایپزیگ، آلمان-1716م.هانوور، آلمان Descriptor ارسطو, معلم اول (Aristotélēs،فیلسوف مشائی یونانی), 384 ق.م#322 ق.م 384 ق.م#322 ق.م Descriptor پارمنیدس ( فیلسوف پیشاسقراطی), -, #قرن5 ق م #قرن5 ق م Descriptor ابن سینا, حسین بن عبدالله (Ibn Sina؛ Avicenna؛ شیخ الرئیس، فیلسوف مشهور مشائی، شیعه و ایرانی), ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) Descriptor گاسندی, پی یر, ۱۵۹۲- ۱۶۵۵ م ۱۵۹۲# ۱۶۵۵ م Descriptor میرداماد, میر برهان‌الدین محمدباقر (فیلسوف عصر صفوی و استاد ملاصدرا، معلم ثالث), -969ق.گرگان#1040ق./1632م.عراق -969ق.گرگان#1040ق./1632م.عراق Descriptor فخر رازی , محمد بن عمر (فقیه، متکلم، فیلسوف، مفسر و حکیم مسلمان ایرانی، مکتب اشعری، متکلم اشاعره متاخر، شافعی، پیش برنده الهیات فلسفی، مخالف؟ فلسفه), 543ق./1149م. ری، تهران، ایران ## 606ق./1210م. هرات، افغانستان 543ق./1149م. ری، تهران، ایران ## 606ق./1210م. هرات، افغانستان Descriptor گالیله , گالیلئو (Galileo Galilei ، دانشمند و مخترع سرشناس ایتالیایی در سده‌های ۱۶ و ۱۷ میلادی، در فیزیک، نجوم، ریاضیات و فلسفه علم تبحر داشت و یکی از پایه‌گذاران تحول علمی و گذار به دوران دانش نوین بود.), 1564#1642م. 1564#1642م. Descriptor هویگنس, کریستین, ۱۶۲۹-۱۶۹۵ م ۱۶۲۹#۱۶۹۵ م Descriptor article marcgt 2251-6123 specialized http:/jrt.shirazu.ac.ir