جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی

فارسی  |   العربیه  |   English  
telegram

در تلگرام به ما بپیوندید

public

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
header
headers
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
اهداف اجتماعی قرآن در ساحت بینشی از دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای (ره) و علّامه مصباح یزدی (ره)
نویسنده:
برات محمد هدایتی، غلامرضا غلامرضا
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
قرآن کریم به‌عنوان آخرین و جامع‌ترین و کامل‌ترین کتاب آسمانی، اهدافی را برای هدایت بشر در ابعاد گوناگون زندگی فراهم نموده است. صاحبان علم قرآن این اهداف را از ساحت‌های مختلف زندگی برای ما بیان فرموده‌اند. در این مقاله، نویسنده اهداف اجتماعی قرآن کریم را در بُعد بینشی، از دیدگاه مقام معظم رهبری و آیت‌الله مصباح یزدی، با روش توصیفی ـ تحلیلیِ توسعه‌ای و جمع‌آوری مطالب با روش کتابخانه‌ای، مورد بررسی قرار داده و دیدگاه‌های بزرگان مذکور را ذکر کرده و افتراقات و اشتراکات دیدگاهی را بیان می‌کند. چنان‌که مقام معظم رهبری اهداف اجتماعی قرآن مجید را پند دادن، انذار و تبشیر، تحلیل بیماری‌ها و راه‌حل، غفلت‌زدایی و یادآوریِ فراموش‌شده ذکر می‌فرمایند و آیت‌الله مصباح یزدی نیز هدایت و پندپذیری، انذار و تبشیر، تقوا، ارائه بینش صحیح و ضروری، یادآوریِ فراموش‌شده و غفلت‌زدایی را از اهداف اجتماعی قرآن از ساحت بینشی برشمرده‌اند که چهار هدف، از مشترکات بیانات این دو بزرگوار می‌باشند.
صفحات :
از صفحه 73 تا 86
خیر الهی و رنج انسانی: بررسی تطبیقی رویکردهای فلسفی آیت‌الله مصباح یزدی و پلانتینگا به مسئله شرّ
نویسنده:
شهاب الدین وحیدی مهرجردی ، محبوبه آریایی‌فر
نوع منبع :
مقاله , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
این پژوهش با رویکردی تحلیلی‌ـ تطبیقی به بررسی و مقایسه دیدگاه‌های علامه مصباح و پلانتینگا دربارة مسئلة شرّ، با تمرکز بر بُعد منطقی آن، می‌پردازد. مسئلة اصلی پژوهش حاضر تبیین امکان هم‌افزایی و تکمیل دیدگاه پلانتینگا در خصوص «آزادی اراده» با برداشت مصباح از «حکمت الهی» و مفهوم «شرّ» است. پلانتینگا با تأکید بر آزادی اراده شرّ را معلول انتخاب‌های آزادانة انسان می‌داند و بر مسئولیت اخلاقی وی در قبال آن تأکید می‌کند. در مقابل، علامه مصباح شرّ را جزء لاینفک نظام هستی و زمینه‌ساز تحقق خیر و کمال انسان تلقی می‌کند. این پژوهش نشان می‌دهد، به‌رغم تفاوت‌های ظاهری، دیدگاه‌های این دو متفکر در نقاط کلیدی همپوشانی دارند و مکمل یک‌دیگرند؛ هر دو فیلسوف بر نقش محوری انسان در مواجهه با شرّ تأکید می‌ورزند، همچنین هر دو در پی تبیین سازگاری وجود شرّ با صفات خداوند هستند. در نهایت، این مقاله تبیین می‌کند که درک جامع مسئلة شرّ مستلزم توجه هم‌زمان به جنبه‌های فردی و اخلاقی شرّ (مطابق نظر پلانتینگا) و نقش آن در نظام هستی و فرایند کمال انسان (مطابق دیدگاه مصباح) است. این رویکردِ تلفیقی به حل تعارض‌های ظاهری کمک می‌کند و به درک عمیق‌تر معنای زندگی، رنج، و مسئولیت‌های اخلاقی انسان یاری می‌رساند.
صفحات :
از صفحه 1 تا 15
مطالعه تطبیقی اصل علیت در نظریه‌ جهان‌های چندگانه و فلسفه اسلامی معاصر با تکیه بر تقریر آیت‌الله مصباح یزدی
نویسنده:
زهرا حبیبیان ، مهدی صفائی اصل
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
اصل علیت، همچون اصل امتناع تناقض، از ارکان بنیادین معرفت‌شناسی و هستی‌شناسی است که نقض یا انکار آن‌ها، به‌ویژه در نظریه‌های چندجهانی، چالش‌هایی جدّی در فهم فلسفی ایجاد کرده است. این جستار با رویکردی تحلیلی‌ـ توصیفی و تطبیقی جایگاه اصل علیت را در دو منظومة فکری بررسی می‌کند: نخست، نظریه‌های چندجهانی در قالب جهان‌های ممکن و موازی که با تقلیل علیت به روابط فیزیکی یا ساختارهای ریاضی از ابعاد متافیزیکی آن غفلت کرده و گاه کلیت آن را نقض کرده است؛ دوم، خوانش وجودشناختی فلسفة اسلامی با محوریت آرای آیت‌الله مصباح یزدی که با تکیه بر «علم حضوری»، «ربط وجودی علل»، و «سلسلة طولی» کلیت علیت را تثبیت کرده و پاسخگوی چالش‌های نظریات موازی، حبابی، و کوانتومی است. این مقاله با تلفیق تحلیل‌های غربی و اسلامی گامی نو در مطالعات تطبیقی برداشته و به واکاوی کاربردهای اصل علیت در نظریه‌های برجستة چندجهانی پرداخته است.
صفحات :
از صفحه 45 تا 59
بررسی تطبیقی "علم بودن متافیزیک" در اندیشه کانت و استاد مصباح یزدی
نویسنده:
عبدالله فتحی
نوع منبع :
مقاله , مطالعه تطبیقی , نمایه مقاله
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
مسئله "علم بودن متافیزیک" از مباحث بنیادین در فلسفه است که با طرح نظام نقادی کانت، ابعاد پیچیده‌تری یافته است. اهمیت این مسئله بدان جهت است که سرنوشت سایر شاخه‌های معرفت به کیفیت پاسخ به این پرسش وابسته است. این پژوهش با روش تطبیقی-تحلیلی به بررسی دیدگاه‌های کانت و علامه مصباح یزدی در این زمینه پرداخته است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که کانت با تفکیک پدیدار و نومن و معرفی معیار قضایای ترکیبی پیشینی، متافیزیک سنتی را ناممکن می‌داند، اما خود با چالش‌های مهمی از جمله تناقض در تبیین شیء فینفسه، خودشکنی روش‌شناختی و تقلیل‌گرایی در تحلیل مفاهیم فلسفی روبروست. در مقابل، علامه مصباح با تکیه بر علم حضوری، تمایز معقولات اولی و ثانیه، و واقع‌نمایی مفاهیم فلسفی، نظام معرفت‌شناختی منسجمی ارائه می‌دهد که امکان شناخت حقایق فراحسی را فراهم می‌سازد. بررسی ها نشان می‌دهد که نقد کانت بر متافیزیک صرف نظر از اشکالاتی که بر آن وارد است، ناظر به صورت‌های ناقص متافیزیک است، نه ذات آن، و حکمت متعالیه با ارائه صورت کامل‌تری از متافیزیک، ظرفیت‌های جدیدی برای بنیان‌گذاری متافیزیک به مثابه علمی معتبر گشوده است.
کیفیت «ارجاع» از طریق الفاظ از منظر فلسفه تحلیلی و بررسی آن باتکیه بر آراء فلسفی استاد مصباح یزدی
نویسنده:
مهدی احمد خانبیگی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
در نگاه فرگه هر نوع انتقال از طریق لفظ به یک شیئ در عالم خارج، صرفا از طریق بازنمایی مفاهیم صورت می‌گیرد. از طرف دیگر راسل و ویتگنشتاین اول بر این باورند که اطلاق چنین نظریه‌ای با اشکال نسبیت‌گرایی مواجه است. ایشان برای برون رفت از این مشکل، به دو آموزه فلسفی باور داشتند. اول اینکه برای خروج از عالم ذهن، لازم است آگاهی‌ها از طریق مفاهیم، به آگاهی‌هایی ختم گردند که فاعل شناسا به نحو مستقیم از شیئی برقرار در خارج مطلع باشد. به تبع این آموزه، آموزه دومی را در ساحت زبان نتیجه گرفتند: در عبارات زبانی همواره الفاظی حاضرند که حاوی هیچ معنای وصفی و مفهومی نبوده، تنها برای اشاره مستقیم بر حقایقی که از آنها آگاهی مستقیم داریم، جعل گشته‌‌اند. در این میان علامه مصباح در خصوص آموزه دوم، حق را به فرگه و در خصوص آموزه اول تنها در بخش قضایای خارجیه، حق را به راسل و ویتگنشتاین می‌دهند. این مقاله بعد از بررسی اجمالی آموزه دوم، به نحو مبسوط و با بهره‌مندی از روش توصیفی – تحلیلی، به آموزه اول (امتناع دلالت مستقیم الفاظ) می‌پردازد و در وهله بعد به ثمره نزاع مزبور در ماهیت «معنا»، وظیفه فلسفه و تعیین روش فلسفی نیز اشاره‌دارد.
تحلیل انتقادی وحدت سنخی وجود برپایه وحدت سریانی، با تاکید بر دیدگاه استاد مصباح و آقاعلی مدرس زنوزی
نویسنده:
رضا اسکندری ، روح الله سوری
نوع منبع :
مقاله , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
مسئله پژوهش پیش‌رو کالبد شکافی و بازشناسی دوگونه تبیین از وحدت نفهته در تشکیک وجود بوده و در صدد نقد برداشت سنخی از آنف در مسئله تشکیک است؛ مصباح‌یزدی طبق تبیین سنخی از وحدت، تحقق خارجی برای او نمی‌بیند و وحدت را به وجودی بالقوه و بدون مابازاء خارجی، تقلیل می‌دهد؛ به‌گونه‌ای که تنها در ذهن مستقر بوده و صدق حقیقی‌ای بر خارج ندارد. اما آقاعلی مدرس به وحدت سریانی گرایش دارد و درنتیجه تحقق بالفعل وحدت، در خارج را می‌پذیرد. هستی از نگاه او فعل خداوند است که با وحدت سِعی و به‌گونه تشکیکی سریان می‌یابد. بنابراین کثرات در متن همین وجود منبسط پدید می‌آیند و درون همان می‌آرمند. پژوهش پیش‌رو با روش تحلیلی- انتقادی نخست به تبیین این‌دو دیدگاه پرداخته و سپس وحدت سنخی را برپایه وحدت سریانی نقد می‌کند. یافته‌های اصلی این پژوهش عبارتند از: 1. وحدت مفهوم وجود، به وحدت خارجی آن می‌انجامد که تنها به‌گونه سریانی تصورپذیر است. 2. اصرار بر وحدت سنخی، به تباین وجودها خواهد انجامید. 3. وحدت سنخی، ویژه ماهیت‌هاست و نمی‌تواند وصف ذاتی وجود باشد. 4. وحدت سنخی، به تجافی در عالم می‌انجامد که با نگاه میانی‌اندیشیِ حکمت متعالیه سازگار نیست. 5. وحدت سنخی، امکان جریان در تمایز تشکیکی را نداشته و انگاره‌ای خودمتناقض است. 6. وحدت سنخی با اصالت وجود سازگاری ندارد. در نتیجه، به نظر می‌آید نمی‌توان زیر بار معنای سنخی از وحدت رفته و تشکیک در وجود را وحدت سنخی معنا کنیم.
صفحات :
از صفحه 57 تا 89
آموزش فلسفه جلد 2
نویسنده:
محمدتقی مصباح یزدی
نوع منبع :
کتاب
وضعیت نشر :
تهران: سازمان تبلیغات اسلامی،معاونت فرهنگی ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
در این نوشتار، توضیی در ارتباط با مفهوم علت و معلول و کیفیت آشنایی ذهن با آن مفاهیم پرداخته می شود.
آموزش فلسفه جلد 1
نویسنده:
محمدتقی مصباح یزدی
نوع منبع :
کتاب
وضعیت نشر :
تهران: سازمان تبلیغات اسلامی،معاونت فرهنگی ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
مهمترین نکاتی که در این نوشتار رعایت شده است عبارتند از: اشاره به سیر تفکر فلسفی و مکتبهای مختلف آن، ارتباط فلسفه با علوم و معارف دیگر، تبیین ضرورت آموختن فلسفه و رفع شبهات پیرامون آن ها، مقدم شمردن ذکر مسایل هستی شناسی به مبحث شناخت شناسی و دیگر مباحث.
علامه مصباح و رد حس‌گرایی با تأکید بر تفکیک مراحل شش‌گانه در فرایند ادراک حسی
نویسنده:
مهدی احمد خان بیگی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
گاهی از وجود یک شیء در عالم فیزیک یا ویژگی‌‌های آن آگاه می‌شویم. این نوع آگاهی (ادراک حسی) متأخر از نوعی تجربه و تأثر حسی است. با عنایت به عدم امکان مشابهت تأثرات با حقایق خارجی، متوجه می‌شویم که تأثرات حسی، مفهوم نبوده و به خودی خود هیچ‌گونه حکایتی از وراء خویش ندارند. ازاین‌رو فیلسوفان اسلامی بر این باورند که با اتکا و اکتفا به تأثر حسی، هیچ‌گونه ادراک حسی از شیئی محسوس در عالم فیزیک به عنوان عامل آن تأثر قابل تدارک نخواهد بود. بنابراین، برخلاف تصور غالب حس‌گرایان در فلسفه غرب، در این میان به امور دیگر از جمله عقل و استدلال‌های عقلی و بهره‌مندی از مفاهیم کلی متعدد محتاجیم. اما آنچه تشخیص و تبیین حلقات این فرایند از تجربه حسی تا ادراک حسی را دشوار می‌سازد، دست‌کم وجود چهار مفهوم و تحقق دو حقیقت مشابه در امتداد هم می‌باشد. این مقاله بر آن است که با الهام از مبانی معرفت‌شناختی علامه مصباح یزدی و استفاده از روش توصیفی به تحلیل این مفاهیم و حقایق و تفکیک آنها از یکدیگر و تبیین نقش سازنده آنها در ایجاد ادراک حسی بپردازد.
صفحات :
از صفحه 21 تا 39
بررسی سه خوانش در مورد دیدگاه آیت الله مصباح یزدی در کمیات متصل
نویسنده:
سید میثم امامی میبدی ، عسکری سلیمانی امیری
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
فلاسفه، عرَضی را که ذاتاً قابل انقسام ‌باشد، مقولۀ کمیت نامیده‌اند. کمیت به‌طور کلی به دو قسم متصل و منفصل تقسیم می‌شود. با اینکه آیت‌الله مصباح بیان می‌دارند که کمیات متصل، نحوه وجود جسم‌اند، اما درباره اینکه از نظر ایشان کمیات متصل از چه سنخی هستند، سه خوانش متفاوت وجود دارد. برخی مدعی‌اند که ایشان کمیات متصل را ‌عرض می‌دانند و معلوم است که عرض از امور ماهوی به‌شمار می‌رود. برخی دیگر به این نتیجه رسیده‌اند که از منظر ایشان کمیات متصل ‌ماهوی نیست ‌وچون از راه مقایسه نیز به دست نیامده‌اند، اطلاق معقول ثانی فلسفی نیز بر آنها صادق نیست. خوانش سوم آن است که کمّ متصل از سنخ معقولات ثانیه فلسفی‌اند. این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی- انتقادی، تلاش می‌کند دو خوانش اول را نفی کند و خوانش سوم، یعنی معقول ثانی فلسفی بودن کمیات متصل را بر اساس مبانی ایشان، همراه با شواهدی در عبارات ایشان تثبیت کند.
صفحات :
از صفحه 9 تا 19