جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

از چالش‌های میان ادیان، آموزه‌های مشترکی است که با تفاوت‌هایی میان ادیان مطرح شده و در هر یک به روش خود به اثبات می‌رسد. یکی از راه‌های قابل قبول برای اثبات این آموزه‌ها شیوه پیشنهادی تواتر فرادینی از چالش‌های میان ادیان آموزه‌های مشترکی است که با تفاوت‌هایی میان ادیان مطرح شده و در هر یک به روش خود به اثبات می‌رسد. یکی از راه‌های قابل قبول برای اثبات این آموزه‌ها شیوه پیشنهادی تواتر فرادینی است. در این پژوهش با روش عقلانی تواتر فرادینی و آسیب‌های پیش روی آن طرح و پاسخ داده شده و روشن شده که تواتر فرادینی بر اساس آموزه‌های عقلانی و دینی می‌تواند، به عنوان راه‌کار مشترکی برای اثبات وجه مشترک آموزه‌های همسان در ادیان به کار گرفته شود. این روش، به عنوان نمونه بر نبرد آخر الزمان قابل تطبیق است و آسیب‌هایی از قبیل گزارش‌های متناقض و اقتباس مانع آن نیست. اقتباس و وجود گزارش‌های متناقض از جمله آسیب‌های فرا روی فرضیه تواتر فرا دینی است که در اعتبار نتایج آن اثر سلبی دارد. در این پژوهش کارکرد این فرضیه در اثبات آموزه نبرد آخرالزمان به آزمون نهاده شده و آسیب‌های فرا روی آن ارزیابی شده است و فرایندی به عنوان راه‌کار برای رفع آسیب‌های محتمل آن پیشنهاد شده است. در نهایت، نظریه تواتر فرا دینی می‌تواند در زمینه‌های گوناگون سودمند باشد منجر به ایجاد روابط مثبت بین ادیان شود.

این پژوهه بخشی از کتاب اسطوره بخارا است که به نقد تصویر غلو آمیز و اغراق آلود محمد بن اسماعیل بخاری در کتاب سیرة البخاری می­پردازد. این کتاب تالیف عبدالسّلام مبارکفوری است و از جمله مصادر کتاب دکتر عزازی (رساله دکتری ممتاز الازهر مصر) است. بازیابی و تحلیل انتقادی جلوه­های غلو مبارکفوری درباره بخاری مسئله محوری این مقاله است. مبارکفوری در بخش خاتمه کتاب سیرة البخاری با زبان استعاره و تشبیه تدریس بخاری را در مدرسه­ای بزرگ با چند درب ورودی به تصویر می کشد. این مقاله به نقد این مدرسه نمادین بخاری به مثابه یکی از نمونه های برجسته غلو در کتاب مبارکفوری می­پردازد، آسیب­ها، چالش­ها و کاستی­ها آن را آشکار می­سازد، از زمینه­ها، اهداف پنهان و علل ایدئولوژیک مبارکفوری در این تصویر غلوآمیز از بخاری پرده بَر می­دارد . برایند این پژوهش نشان می­دهد که تصویر بخاری در کسوت یک مدرّس شهیر و نامدار، دارای شلوغ ترین حلقه تدریس در جهان اسلام، به آسیب زمان پریشی تاریخی دچار است، با داده­های تاریخی ناسازگار است، انگاره­ای خودشکن و در تناقض با سیر دانش اندوزی بخاری است، با سیر علمی بخاری انطباق ندارد، با قواعد تاریخ نگاری محلی در تعارض است. این نگاشته در امتداد مقالات نردبان شکسته اثبات می­کند کتاب سیرة الامام البخاری مبارکفوری، غلونامه­ای بیش درباره شخصیت و اندیشه بخاری بیش نیست، اغراق در سراسر این کتاب از آغاز تا فرجام آن حضور جدی دارد، تصویر و تاریخ اسطوره ای از شخصیت بخاری ارائه می کند و این نگرش در کتاب عزازی نیز رخنه کرده است و کتاب عزازی چیزی جز تکرار غلوهای مبارکفوری نیست .