جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

فارسی  |   العربیه  |   English  

در تلگرام به ما بپیوندید

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
جستجو در برای عبارت
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
  • تعداد رکورد ها : 38
آراء و اندیشه های کلامی حسن بن علی الوشاء
نویسنده:
پدیدآور: سید نقی میرحسینی کرانی ؛ استاد راهنما: مهدی نصرتیان ؛ استاد مشاور: محمد رنجبر حسینی
نوع منبع :
رساله تحصیلی
چکیده :
در این پژوهش اندیشه های کلامی حسن بن علی وشاء بر اساس روایات اعتقادی نقل شده از ایشان بررسی می‌گردد.کشف و استخراج دیدگاه راویان یکی از راه‌های دست‌یابی به اندیشه های رایج در عصر حضور است. حسن بن علی وشاء یکی از راویان دوران امام رضا (علیه‌السلام) است در این پژوهش با نقل و توصیف و تحلیل روایات حسن بن علی وشاء می‌توان با آراء و اندیشه های کلامی او دست یافت که نتیجه به دست آمده از این پژوهش به این نحو است که او در بخش خداشناسی روایاتی در باب توحید ذاتی و افعالی و عبادی و عدم شرک را برای خداوند آورده و در مورد اسماء و صفات خداوند صفاتی مانند علم و حیات و رزاقیت و محبت و عدل خدای متعال نقل کرده است.در بحث راهنماشناسی روایاتی در مورد عصمت و وحی در مورد انبیاء و مقام الهی امامت و ویژگی‌های مسائل مختص به امامت مانند علم و ولایت تشریعی امام و حرمت زکات برای امام و انحصار غسل امام توسط امام نقل کرده و در انتها در بحث فرجام شناسی مباحثی مانند اقرار به حقیقت مرگ و وجود سؤال قبر و میزان در قیامت و مقام شفاعت اهل‌بیت در قیامت در روایات مورد نقل حسن بن علی وشاء مورد بررسی قرار می‌گیرد.
روش‌‌های استدلال عقلی در مدرسه کلامی شیراز
نویسنده:
محسن احمدی ، مهدی نصرتیان اهور ، محمد رنجبرحسینی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
استنباط آموزه‌‌های کلامی که یکی از مهم‌‌ترین وظایف علم کلام است، بر اساس روش‌‌های عقلی و نقلی صورت می‌‌گیرد. در مقاله حاضر که به شیوه کتابخانه‌‌ای و توصیفی گردآوری شده، روش‌‌های استدلال عقلی در مدرسه کلامی شیراز بررسی شده است. مدرسه‌‌ای که به مدّت سه قرن یعنی قرون هشتم، نهم و دهم کانون اصلی جمعی از متفکران و بزرگانی چون میرسید شریف جرجانی، صدرالدین دشتکی، جلال‌‌الدین دوانی، غیاث‌‌الدین منصور دشتکی، محقق خفری و... بوده است. با توصیف و تحلیل استدلال‌‌های عقلی به‌‌کار رفته در دفاع از عقاید وکتب کلامی موجود در این مدرسه می‌‌توان به متکلم- فیلسوف بودن اندیشمندان این مدرسه پی برد و به کشف روش‌‌های استدلال عقلی آنان در استنباط گزاره‌‌های کلامی پرداخت. این مدرسه کلامی به جهت سابقه تأسیس آن به دست برخی متکلمان سنی و سپس تغییر رویکرد به مذهب شیعی، از عقل عملی استفاده چندانی در مسائل اعتقادی نداشته است، ولی از عقل نظری با روش‌‌هایی همچون استحاله دور، تسلسل و ترجیح بلامرجح و براهینی چون برهان خلف، لم و ان، سبر و تقسیم، تضایف، واحد و مجموع، تطبیق و همچنین استلزام‌‌گیری عقلی بهره گرفته است.
صفحات :
از صفحه 63 تا 86
انسان‌وارانگاری صفات خدا: بررسی مقایسه‌ای دیدگاه ابوالحسن اشعری و ابن‌تیمیه
نویسنده:
ام البنین حیدری امین ، میثم توکلی بینا ، محمد رنجبر حسینی
نوع منبع :
مقاله , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
چکیده :
این مقاله عهده‌دار مقایسه دیدگاه ابوالحسن اشعری و ابن‌تیمیه در باب صفات غیرخبری و خبری خداوند و تفسیر انسان‌وارانگارانه از آن با روش توصیفی‌تحلیلی است. در مقوله صفات غیرخبری، ابن‌تیمیه غالباً رویکرد سلف خویش را در پیش گرفته و بحث را به همان طریقت مطلوب اهل سنت مرتبط دانسته، اما اشعری در استدلال برای اثبات آن صفات کوشیده است. علی‌رغم اختلافات جزئی که میان آنها دیده می‌شود، به نتایج مشابهی دست یافته‌اند که همان معرفی خدا با صفات انسان‌وار است. اما در مبحث صفات خبری، اختلاف چندانی میان این دو متکلم دیده نمی‌شود. زیرا اندیشه این دو در اصل و اساس یکسان بوده و به مبدأ فکری واحدی، که همان توقف در ظواهر، بدون توضیح چند و چون مسائل است، باز می‌گردد. در حقیقت، اشعری و ابن‌تیمیه در غایت در موضوع خداشناسی اختلاف فراوانی با هم ندارند و عملاً از عرضه فکر منسجمی باز مانده‌اند. بخشی از این فقدان به منهج خداشناسی این دو باز می‌گردد که با تفسیر ظاهرگرایانه از صفات خدا عملاً خدایی انسان‌وار را معرفی کرده‌اند. این مقاله وجوه انسان‌وارانگاری خدا را در تفکرات این دو متکلم نشان می‌دهد و بیان می‌کند که هر دو عملاً از معرفی اسلام ناب به پیروانشان عاجز مانده‌اند.
صفحات :
از صفحه 98 تا 121
آراء و اندیشه‌های کلامی عبدالله بن سنان
نویسنده:
پدیدآور: مجتبی صحرایی ؛ استاد راهنما: محمد رنجبر حسینی ؛ استاد مشاور: مهدی نصرتیان
نوع منبع :
رساله تحصیلی
منابع دیجیتالی :
چکیده :
عبدالله بن سنان از راویان قرن دوم هجری و از اصحاب جلیل القدر امام صادق علیه السلام است که از ایشان دارای روایات فراوان اعتقادی اخلاقی و فقهی است از آنجا که روایات نقل شده توسط راوی بیانگر اعتقادات اوست در این تحقیق تلاش کردیم با بررسی روایات وی به باورهای اعتقادی وی دست یابیم. کشف و استخراج دیدگاه راویان یکی از راههای دست یابی به اندیشه‌های رایج در عصر حضور است. نتیجه‌ی تحقیق آن است که عبدالله بن سنان شناخت فطری خداوند را برای مومن و کافر ضروری می‌داند و خداوند از طریق نشانه هایش توصیف و شناخته میشود. از صفات ذات خداوند علم حیات قدرت و... از صفات فعل خالق، رحمان، رحیم، اول، آخر، ظاهر، باطن، مختار، ناصر و ... را می‌توان در روایات او دید. در بخش صفات سلبی امکان دیده شدن با چشم، امکان مقایسه با مخلوقات، امکان شناخت کنه ذات، صفت ظلم و امکان تصور از خداوند سلب میشود. خداوند در افعال خود عادل و دارای قضاء و قدر و بداء در امور است. در بخش نبوت او انبیاء را حجت الهی برمردم و معجزه، وحی، عصمت و علم آنان را وجه امتیاز ایشان بر سائرین می‌داند. در مباحث امامت او معتقد به منزلت برتر ائمه نسبت به سائرین و مقام تفویض، ولایت تکوینی، عصمت و علوم گسترده را از ویژگی‌های امامان می‌داند. او امامت را مقام تنصیصی و به نص پیامبر جانشینی پیامیر ص را مخصوص امیرالمومنین و فرزندان ایشان می‌داند که در نهایت در جریان مهدویت و و رجعت قدرت غصب شده‌ی آنان به ایشان باز خواهد گشت. در مباحث فرجام شناسی او معتقد به قطعی بودن مرگ، حیات برزخی، جمع شدن انسان‌ها در معاد و بهشت و جهنم است.
تبیین صفت رحمت الهی و نقد و بررسی انگاره اسلام رحمانی
نویسنده:
پدیدآور: عذرا جعفری موحد ؛ استاد راهنما: محمد رنجبر حسینی ؛ استاد مشاور: احمد کریمی
نوع منبع :
رساله تحصیلی
چکیده :
یکی از صفات ثبوتیه خداوند که در همه ادیان و کتب آسمانی بر آن تاکید شده است؛ صفت رحمت الهی است. مسلمانان در هر روز چندین بار خداوند را به این اسم و صفت می خوانند. عدم تبیین درست این صفت الهی در برخی از دوره های تاریخی سبب بوجود آمدن قرائت های انحرافی از دین اسلام شده است. تا آنجا که برخی با تفریط درمفهوم و حدود رحمت الهی معصیتی هر چند کوچک را عامل عذاب دانسته اند و برخی با افراط در مفهوم و حدود رحمت الهی، صرف اقرار زبانی و اعتقاد مفارق از عمل صالح را عامل نجات از عذاب و دریافت پاداش الهی دانسته اند. اسلام رحمانی یکی از قرائتهای افراطی از رحمت الهی است که بر اساس آن برخی از احکام اسلامی مانند: قصاص، جهاد، امرمعروف و نهی از منکر، برخی از مجازاتهای دنیوی و اخروی در مورد گناهان و... . بر خلاف رحمت الهی دانسته می شود. مولفه های ماهیت ساز و عناصر ذاتی اسلام رحمانی در ده مقوله بیان شده است که عبارتنداز: رضایت خداوند، عدالت، عقلانیت، رحمت، اخلاق، کرامت وحقوق انسان، آزادی و اختیار، علم و کارشناسی، دموکراسی وسکولاریسم. این دیدگاه در همه بخشهای دین یعنی اعتقادات، احکام، اخلاق و عرفان، پیامدهایی به دنبال دارد. برای مثال در بخش اعتقادات: تغییر معنای رحمت الهی، عرفی شدن معنای عدالت، تغییر معنای عقل و عقلانیت، جدایی دین از سیاست واز عرصه زندگی انسانها و... را موجب شده است. تاکید این پژوهش بر بررسی مهمترین مولفه ها، مبانی و پیامدهای کلامی این دیدگاه است. مولفه های اصلی که بیشترین تمرکز طرفداران اسلام رحمانی بر مستند کردن آنهاست، عبارتنداز: عدالت، رحمت و آزادی انسان. ابتدا صفت رحمت الهی مفهوم شناسی شده و بر اساس اسلام وحیانی تبیین خواهد شد و سپس مهمترین مولفه ها و مبانی اسلام رحمانی و بازتابهای این تفکر در کلام مورد برررسی و نقد قرار خواهد گرفت.
اعتبار سنجی سندی و مفهومی احادیث طینت در کافی و بحارالانوار
نویسنده:
پدیدآور: زهرا محمودی ؛ استاد راهنما: عبدالهادی مسعودی ؛ استاد مشاور: محمد رنجبر حسینی
نوع منبع :
رساله تحصیلی
چکیده :
برای اعتبارسنجی سندی و محتوایی احادیث طینت در کافی و بحار الانوار، حدود 200 روایت (40 حدیث از کافی و 155 روایت از بحار الانوار) بررسی شد. از بین روایاتی که مفاهیم مشترک در آنها وجود دارد، 35 روایت صحیح السند، و 75 عدد، ضعیف ارزیابی شد. در 85 روایت مختص بحار الانوار نیز 52 صحیح و 33 عدد ضعیف‌اند. در برآورد کلی، شمار احادیث صحیح و ضعیف طینت تفاوت اندکی با هم دارند.از روایات به دست آمد که طینت، به معنای گِل وجودی و سرشت آدمی می‌باشد که در همه انسان‌ها یکی است؛ چون اگرچه خدا گِل خلقت انسان را از دو سمت راست و چپ برداشت؛ اما آن دو را با هم ترکیب نمود.چگونگی زندگی انسان نیز بر اساس گزینش خود او در میثاق با خدا پایه‌گذاری شده است . خداوند، بعد از اعطای عقل به ذره‌ در عالم ذر و پیمان و پذیرش ذره، ‌او را خلق نمود و گِل وجودی وی را تثبیت کرد. بنابراین،‌ خداوند بندگانش را مجبور نکرده است و با اعطای حیات به انسان، این فرصت را به وی داده تا با نیکی، بر نفسش چیره شده و جزو نیکان و سعادتمندان شود.
آراء و اندیشه‌های راهنماشناسی استاد مصباح یزدی
نویسنده:
پدیدآور: سعیده حیدری ؛ استاد راهنما: محمد رنجبرحسینی ؛ استاد مشاور: مهدی نصرتیان
نوع منبع :
رساله تحصیلی
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
راهنما شناسی یکی از مباحث مطرح حوزه اعتقادات می باشد. از گذشته تا به امروز متکلمان بسیاری به بحث پیرامون این موضوع پرداخته اند. بررسی آراء واندیشه های آن بزرگان در این عرصه از جمله اموری است که پرداختن به آن ضروری می نماید. چرا که موجب عمق بخشی به معارف اعتقادی و تضارب آراء می شود. در این میان علامه مصباح یزدی به عنوان یک شخصیت معاصر از جمله کسانی است که در موضوع راهنما شناسی آثاری نگاشته اند. لذا این نوشتار با شیوه توصیفی ـ تحلیلی به تبیین و بررسی آراء و اندیشه های ایشان در عرصه راهنماشناسی (نبوت و امامت) پرداخته است که حاصل آن چنین شد: استاد مصباح در باب تفاوت نبی و رسول معتقد است که رسول علاوه بر مقام نبوت دارای یک رسالت ویژه یعنی اتمام حجت است و با اتمام حجت حکم نهایی درباره هلاکت قوم یا ابقای ایشان صادر می شود. ایشان وحی را تفهیم اختصاصی از جانب خداوند به بنده برگزیده (پیامبر) برای هدایت مردم می داند. از دیدگاه علامه مصباح اعجاز تنها راه اطمینان آور برای شناخت پیامبران است که انحصاری در برخی انبیا و یا گروهی از مردم ندارد. معجزه یک استثنا یا معلول بدون علت نیست، بلکه پدیده ای با علتی ناشناخته غیر مادی است. از نگاه ایشان ماهیت عصمت، ملکه ای نفسانی و قوه ای روحانی است که خدا به برخی افراد می دهد و همین مانع از لغزش آنان به سمت گناه و خطا می شود و حکمت الهی اقتضا می کند که وحی از لحظه صدور تا هنگامی که به مردم می رسد، از هر نوع خطا و دستبردی سالم باشد؛ وگرنه غرض خداوند، یعنی هدایت مردم، حاصل نخواهد شد. استاد مصباح معتقد است: اگرامامت در دین اسلام نبود، با رحلت پیامبر، دین در معرض انحراف، تحریف و نابودی قرار می گرفت. پس امامت برای بقای دین ضروری است. از آنجایی که امامت استمرار نبوت است بسیاری از ویژگی ها و بایسته های یک پیامبر در امام هم شرط است.
نقد نگاه انسان‌انگارانه به خدا از منظر نهج‌البلاغه
نویسنده:
پدیدآور: مجید توکل ؛ استاد راهنما: محمد رنجبر حسینی ؛ استاد مشاور: مهدی نصرتیان
نوع منبع :
رساله تحصیلی
چکیده :
یکی از رویکردهای راه یافته به برخی از مجامع علمی، نگاه انسان انگارانه به خداوند است. این نگاه، در شناخت ذات، اوصاف و افعال الهی از نوع شناخت بدست آمده از انسان بهره گرفته است. این رویکرد در کلمات أئمه شیعه و متکلمان به نقد کشیده شده است. حضرت علی (ع) یکی از پیشگامان نقد این رویکرد و ارائه دهنده مبانی و روش صحیح دست یابی به شناخت صحیح از خداوند در همه حوزه هاست. دیدگاه حضرت با توصیف و تحلیل خطبه های نهج البلاغه قابل دستیابی است.حضرت با نقد سنخیت میان خالق و مخلوق، عدم احاطه محدود بر نامحدود، بیان مراتب توحید ذاتی و ضعف قوای ادراکی به نقد این نگاه در حوزه ذات می‌پردازد. ایشان با نفی صفات و تعبیری دانستن اسماء و صفات الهی و ارائه معنای سلبی از صفات ، دیدگاه انسان وارانه در حوزه اسماء و صفات را نقد می‌نماید. با نفی مطلق نیاز خداوند، احتیاج به هر گونه تفکر، چاره اندیشی، الگوبرداری، وجود ماده ازلی برای خلقت به نقد دیدگاه انسان وارانه در افعال الهی می‌پردازد.
کارکردهای توحید باوری در بهداشت روانی
نویسنده:
پدیدآور: سیده‌معصومه طباطبایی ؛ استاد راهنما: فرید براتی سده ؛ استاد مشاور: محمد رنجبر حسینی
نوع منبع :
رساله تحصیلی , کتابخانه عمومی
چکیده :
اساس دین اسلام و بلکه تمام ادیان الهی بر اصل اصیل توحید استوار است، و آن‌چه دین مقدس اسلام به آن، دعوت کرده است، آخرین درجه توحید می‌باشد؛ و حضور خداوند در متن واقعیت و اشراف و نظارت وجودی او بر سراسر هستی و معیت قیومی او را با تمام موجودات به روشنی بیان می‌دارد؛ در دین اسلام توحید خداوند توحید عددی نیست، بلکه توحید اطلاقی وجودی است که نه عین اشیاء و مهیات است و نه برکنار از اشیاء و کاینات، توحید ذاتی بیان شده، امری است که انسان، با شهود تامّ و ساده، آن را می‌یابد؛ زیرا انسان به مقتضای اصل فطرت، وجود را ذاتاً درک می‌کند و نیز درک می‌کند که هر تعیّنی ازیک اطلاق و بی قیدی‌ای، ناشی می‌گردد، زیرا مشاهده مقیّد، بدون مشاهده مطلق نیست؛ مسئله اصلی این رساله بر مبنای تبیین حقیقت توحید و بیان نظام‌واره جامع توحیدی و ترسیم نظام ارتباطات چهارگانه انسانی و تشریح مبانی انسان‌شناختی بهداشت روانی؛ در نهایت تتبیین کارکردهای توحیدباوری در بهداشت روانی در دو سطح فردی و اجتماعی است؛ امروزه بررسی میزان کارکرد دین بربهداشت روانی و جسمانی از زمره دغدغه‌های دانشمندان روان‌شناسی و روان‌پزشکی و علوم رفتاری و علوم اجتماعی و نیز دین‌شناسان شامل روان‌شناسی دین، جامعه‌شناسی دین، فلسفه دین و علم کلام و الهیات می‌باشد و در این زمینه پژوهش‌هایی صورت گرفته و نیز در حال انجام است، و ضرورت انجام این پژوهش بر این اساس است که گزاره های دینی علاوه بر صدق نظری به معنای مطابقت با واقع، دارای کارکردهای عملی در ساحت فردی و اجتماعی در عرصه های گوناگون از جمله بهداشت روانی انسان است. این پژوهش، با روش کتابخانه‌ای، به روش گردآوری و تتبع در متون دست اول و منابع مرجع و طبقه‌بندی آن و توصیف و تحلیل و تبیین داده‌های نظری و تجربی، همراه با داوری مبنایی و مطالعه تطبیقی به بیان کارکرد توحیدباوری در بهداشت روانی در دو بعد فردی و اجتماعی اهتمام ورزیده است؛ و دستاوردهای آن در بعد کارکردهای توحیدباوری در سطح فردی عبارتند از: آرامش روان و سازگاری روانی، ارتقاء سطح بهباشی و شادکامی، خشنودی و رضایت از زندگی، تفسیر خوش‌بینانه از مرگ، رشد، انسجام و یکپارچگی هویت وشخصیت انسانی، اصلاح و تهذیب اخلاق، سلامت جسمانی و طول عمر؛ و دستاوردهای آن در بعد کارکردهای توحیدباوری در سطح اجتماعی عبارتند از: انسجام و وفاق اجتماعی، کاهش جرم و انحراف، نوع دوستی و کمک به دیگران و تعاون اجتماعی و رفتارهای جامعه-یار.
بررسی سندی و دلالی روایت «جرجیر» و نقد برداشت‌های نادرست
نویسنده:
سیدمحمدمهدی میری؛ محمد رنجبر حسینی
نوع منبع :
نمایه مقاله
چکیده :
روایت «سینبت فى قعر جهنم الجرجیر» از روایاتی است که بسیار در متون عرفانی مشاهده می-شود و عرفاء از این روایت دو نوع برداشت ارائه دادند. برداشت نخست منسوب به ابن عربی و پیروانش همچون قیصری هست؛ آنها بر این باورند که بعد از گذشت مدتی طولانی از عذاب، رویش گیاه جرجیر در قعر جهنم، دلالت بر سرد شدن آتش و انقطاع عذاب دارد و همه دوزخیان حتی کفار معاند و لجوج بعد از سالیان متمادی از رنج و عذاب با آنکه در جهنم بسر می‌برند عذاب از آنها برداشته می‌شود. برداشت دوم نیز منسوب به گروهی دیگر از عرفاء است که آنها بر این عقیده‌اند که رویش گیاه جرجیر در قعر دوزخ دلالت بر انقطاع دوزخ و پایان جهنم دارد و بعد از گذشت أحقاب همه جهنمیان حتی کفار از آنجا خارج و وارد بهشت می‌گردند. نگارنده با جستجو در مجامع روایی، دو نوع روایت در باب جرجیر را مشاهده کرده که با بررسی سندی و دلالی هر یک از آنها، به این نتیجه رسیده که هیچ یک از آن روایات دلالت بر آن دو برداشت فوق ندارند
صفحات :
از صفحه 100 تا 120
  • تعداد رکورد ها : 38