جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

فارسی  |   العربیه  |   English  

در تلگرام به ما بپیوندید

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
جستجو در برای عبارت
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
  • تعداد رکورد ها : 32
تبیین اهم مؤلّفه ها و لوازم معناداری زندگی
نویسنده:
بمانعلی دهقان منگابادی ، عبدالکریم عطایی ، محمدعلی حیدری مزرعه آخوند
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
این پژوهش به دنبال تبیین مفهوم معنای زندگی و تبیین مؤلّفه­های حیات معنادار و نیز لوازم معناداری بر اساس قرآن کریم است. بدین منظور، ضمن بررسی نظرات متفاوت پیرامون این موضوع، به روش توصیفی- تحلیلی به تبیین مسأله از منظر قرآن با استفاده از تحلیل آیات پرداخته­­شده­است. بر اساس بررسی­های انجام­شده، هر چند در قرآن به هر سه مفهوم از معانی حیات یعنی معنا به مثابة ارزش زندگی، معنا به مثابة هدف زندگی و معنا به معنی کارکرد و نقش انسان در عالم خلقت، اشاره شده­است، آنچه مشهود است این است که قرآن تنها معنا به مثابۀ هدف زندگی را به عنوان معنای زندگی حقیقی در نظر گرفته و بر همین اساس قرب و لقاء الهی را به عنوان معنا و هدف حیات انسانی معرفی کرده­است. سؤال اصلی پژوهش بر این مبنا استوار است که مهمترین مؤلفه­های مؤثر بر حیات معنادار و لوازم آن از دیدگاه قرآن کریم چیست. شناخت، نگرش توحیدی، ایمان، عبودیت و لوازم آن، آرامش و رضایت، مؤلّفه­های معناداری حیات است که طیّ فرآیند تحقیق، بدان دست­یافته­ایم.
دیدگاه قاضی‌نعمان درتأویل آیات و احکام فقهی
نویسنده:
فروغ ضیغمی نژاد ، بمانعلی دهقان ، امیر جودوی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
قاضی‌نعمان ابن‌حیون (متوفی 363 ق) از جمله اندیشمندان فاطمی است که به تأویل رمزگرایانه آیات فقهی اهتمام ورزیده است. او احکام فقهی را ظاهر شریعت، و ایمان و معرفت را بطن پنهان آن و دارای مراتب می‌داند. وی با تعریفی که از ایمان کرده، آنچه را که مکلف از دعائم «ولایت، طهارت، صلوة، صوم، زکاة، حج، جهاد» انجام می‌دهد حدّی از حدود دین دانسته و با تأکید بر توأم بودن ایمان و عمل، و استفاده از آیات قرآن و روایات پیامبر (ص) و ائمه تا امام جعفر صادق (علیهم السلام) به تأویل رمزی احکام و آیات فقهی پرداخته است. این مقاله با روش توصیفی‌تحلیلی برای کشف مبانی فکری قاضی‌نعمان، روش و دیدگاه او را در تأویل احکام و آیات فقهی مورد بررسی قرار داده و دریافته وی شدیداً متأثر از مذهب اسماعیلیه آیات فقهی را بر مبنای مهمترین رکن اعتقادیشان یعنی «ولایت» تأویل کرده که بر پایه دلیل منطقی استوار نمی‌باشد.
صفحات :
از صفحه 95 تا 116
نقد و بررسی دلالت عبارت «کانَتْ إِذَا نَزَلَتْ فَاتِحَةُ سُورَةٍ بِمَکةَ کُتِبَتْ مَکیةً ...» بر پیدایش آیات مستثنیات
نویسنده:
محمدعلی حیدری مزرعه آخوند، رضا مهرآبادی ، امیر جودوی ، بمانعلی دهقان منگابادی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
برخی از مفسّران با استناد به عبارت «کانَتْ إِذَا نَزَلَتْ فَاتِحَةُ سُورَةٍ بِمَکةَ کُتِبَتْ مَکیةٌ، ثُمَّ یزِیدُ اللَّهُ فِیهَا مَا یشَاءُ بِالْمَدِینَةِ» به پیدایش آیات مستثنیات حکم داده‌اند. در حالی که آیات مستثنیات در طول تاریخ تفسیر بر اثر خلط میان معیارهای مکی و مدنی، اسباب نزول جعلی یا تطبیق‌های بعدی که از آن‌گاه تعبیر به شأن نزول می‌شده و تفسیر نادرست برخی از آیه‌های قرآن کریم به وجود آمده است. مفسران در تعیین مکی و مدنی بودن آیات و سور، چهار معیار زمان، مکان، موضوع و خطاب را مد نظر دارند که هرگاه معیار بر زمان باشد آیات مربوط به یهودیان گرچه در مکه نازل شده باشد مکی قلمداد می‌شود و اگر معیار بر خطاب و موضوع باشد همین آیات مدنی محسوب می‌شوند مانند آیه 20 سوره انعام. تفرد در نقل، ارسال سند، ضعیف و متروک الحدیث بودن راویان سخن فوق از مهمترین ضعف‌های آن است. وجود روایاتی از امامان شیعه، مبنی بر نزول بسمله در ابتدای سور و اختصاص تمامی آیات میان دو بسمله به یک سوره، از دیگر دلایل بی‌اعتبار دانستن عبارت فوق است. در این پژوهش به صورت توصیفی- تحلیلی یکی از مبانی و علت‌های پیدایش آیات مستثنیات مورد نقد قرار گرفته و برای نمونه به نقد و بررسی آیات مستثنیات سوره مزمل پرداخته شده است.
صفحات :
از صفحه 233 تا 254
 واکاوی سبّ و شَتم مخالفان اهل بیت پیامبر (ص)
نویسنده:
محمد علی حیدری مزرعه آخوند ، مریم لندرانی ، بمانعلی دهقان منگابادی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
در میان منابع حدیثی شیعه عبارتی وجود دارد با این مضمون که اهل بیت پیامبر 'Jبه سبّ و شَتم مخالفانشان دستور داده‌اند: «نَحْنُ مَعَاشِرَ بَنِی هَاشِمٍ نَأْمُرُ کبَارَنَا وَ صِغَارَنَا بِسَبِّهِمَا وَالْبَرَاءَةِ مِنْهُمَا». اولین بار کشّی در قرن چهارم هجری قمری در کتاب رجالی خویش این سخن را پیش کشید. تا قرن دوازدهم اثری از این سخن در کتاب‌های روایی نبود تا اینکه در قرن دوازدهم علمای اخباری در کتاب‌های عوالم العلوم، بحار الانوار و ریاض الانوار دیگر بار با اندک تفاوتی به نقل از رجال کشی این سخن را ذکر کردند. حدیث مزید و مضطرب است و این عبارت سخن سید حمیری از فرقه کیسانیه است نه امام معصومj. علاوه بر این، در سلسله سند روایت، افرادی چون نصر بن صباح، اسحاق بن محمد بصری و محمد بن جمهور عمّی وجود دارند که در زمره غالیان‌اند. از آنجایی که در تفکّر کیسانیه و غالیان پدیده سبّ و شتم مخالفان شیعه و امامان معصوم D پررنگ است، می‌توان به الحاقی‌بودن عبارت «نَحْنُ مَعَاشِرَ بَنِی هَاشِمٍ نَأْمُرُ کبَارَنَا وَ صِغَارَنَا بِسَبِّهِمَا وَالْبَرَاءَةِ مِنْهُمَا» و جعلی و ضعیف‌بودنش حکم داد. علاوه بر این، مضمون عبارت با آیات قرآن و روایات معصومان D در تضاد است.
صفحات :
از صفحه 55 تا 79
ارزیابی کتاب تشیع اثر هاینس هالم
نویسنده:
پدیدآور: نسیم کاوه ؛ استاد راهنما: جواد پورروستایی ؛ استاد مشاور: بمانعلی دهقان منگابادی
نوع منبع :
رساله تحصیلی
چکیده :
هاینس هالم متولد1942درشهر«اندرناخ» آلمان است. محورمطالعات و تحقیقات اوتاریخ اسلام و شیعه است. اودرباره ی شیعه تحقیقات زیادی انجام داده است به طوری که می توان گفت دراین مورد درآلمان منحصر به فرد است. کتاب تشیع که به نقد و ارزیابی آن پرداخته شده از جمله تالیفات این اسلام شناس آلمانی است. کتاب او شامل پنج فصل است که با دیدگاهی عمومی درباره تاریخ تشیع و به منظور شناخت هویت تاریخی شیعه در اسلام نگاشته شده است.برداشت مولف از تشیع و گستره تحقیق او تشیع به مفهوم عام آن بوده است. بنابراین ضمن بررسی علل، عوامل و خاستگاه اندیشه شیعی در اسلام به بررسی سیر روند‌ها، جریانها و گرایش‌ ‌های مختلف فرق شیعه پرداخته است. و علل شکل‌گیری جنبش‌ها و جریان‌ها و فرق شیعه را در اشکال مختلف آن اعم از فرق غالی، تشیع سیاسی و تشیع امامی و اثنی عشری، تشیع اسماعیلی و زیدی را به عنوان مهمترین جریانهای فکری شیعه مورد توجه قرار داده است و به تحلیل و بیان آراء یا عقاید و افکار آنان نشسته است. به طور کلی ساختار این تحقیق شامل چهار فصل است. فصل اول بررسی کلیات تحقیق است، فصل دوم به بیان مباحث اعتقادی پرداخته و فصل سوم بیان مباحث تاریخی و فصل آخر و پایانی کتاب مباحث سیاسی- اجتماعی است. کتاب تشیع اثر هاینس هالم بیشتر از منظر اهل سنت به شیعه پرداخته و منابع متقنی نداشته است، بیشتر یکسو نگری کرده است و به آموزه های عقلانی تشیع توجه اندکی کرده است.
بررسی تأثیر دیدگاه های معتزله بر تفسیر ابوالفتوح رازی
نویسنده:
پدیدآور: نجمه امیری ؛ استاد راهنما: بمانعلی دهقان منگابادی ؛ استاد مشاور: امیر جودوی
نوع منبع :
رساله تحصیلی
چکیده :
هدف از این پژوهش بررسی اثرپذیری ابوالفتوح رازی از آراء تفسیری معتزله می باشد. برای رسیدن به این هدف دیدگاه های کلامی مورد استناد قرار گرفت، زیرا بیشترین نظریات معتزله در این زمینه بوده است. و علت انتخاب معتزله از بین سایر مکاتب کلامی، نزدیکی دیدگاه های کلامی معتزله به دیدگاه های کلامی شیعه است. لذا موضوع در دو مبحث دیدگاه های کلامی مشترک بین شیعه و معتزله و دیدگاه های کلامی مختص معتزله بررسی شد. از آن جا که ابوالفتوح شیعه می باشد، مبحث دیدگاه های کلامی مشترک بین شیعه و معتزله، بر اساس کلام شیعه تقسیم بندی شده است. یعنی اصول دین و اصول مذهب. اصول دین شامل: توحید، نبوت و معاد، و اصول مذهب شامل: عدل و امامت. و دیدگاه های ابوالفتوح و معتزله بر اساس آن نقد و بررسی شد. و در مبحث دیدگاه های کلامی مختص معتزله نیز دو موضوع وعد و وعید و امر به معروف و نهی از منکر که از اصول اساسی معتزله می باشد، از منظر ابوالفتوح و معتزله بررسی شد. و در نهایت این نتیجه بدست آمد که: از 23 موضوع کلامی بررسی شده، ابوالفتوح تنها در یک موضوع یعنی صفت سمیع و بصیر از معتزله اثر پذیرفته و در 22 مورد باقی مانده اثر نپذیرفته است. و حتی در موضوع احباط، ایمان و کفر، اختیار دیدگاه های معتزله را مورد انتقاد قرار داده است.
تاثیر غالیان بر روایات تفسیر منسوب به علی بن ابراهیم قمی
نویسنده:
پورکرمان مصطفی, دهقان منگابادی بمانعلی
نوع منبع :
مقاله , آثار منسوب
منابع دیجیتالی :
چکیده :
ابوالحسن علی بن ابراهیم قمی (زنده در 307 ق) از برجسته ترین محدثانی است که عموم بزرگان شیعه، وثاقت او را تایید کرده اند. تفسیر منسوب به او که امروزه در دسترس همگان است، دربردارنده مطالبی است که با مقام علمی او چندان سازگار نیست. به نظر نگارندگان این مقاله، برخی روایات مجعول که با افکار غالیان تناسب دارد، در این تفسیر راه یافته است. این امر با توجه به حضور تعدادی از راویان غالی و متهم به جعل حدیث در سلسله اسناد برخی از روایات این اثر تقویت می شود. به ظن قوی، دانشمند نامداری نظیر شیخ طوسی (م 460 ق)، مطالب این تفسیر را قبول نداشته و از این رو، در تفسیر خود به تفسیر قمی چندان استناد و اتکا نکرده است. در مقاله حاضر هم درباره صحت انتساب و وثاقت کتاب بحث شده و هم نقش و تاثیر غالیان بازنمایی و بررسی شده است.
صفحات :
از صفحه 233 تا 250
بررسی مبانی صوفیه در فهم و تاویل قرآن
نویسنده:
بمان علی دهقان
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
از نظر عموم مسلمانان قرآن کريم مهمترين منبع برای شناخت احکام و معارف اسلامی به شمار می آيد. اما در باره چگونگی فهم اين کلام الهی ميان آنان اختلاف شده و فرق و طوايف مختلف مسلمانان با نگرش و ديدگاه خاص خود به آن نظر و کوشش کرده اند تا معانی آن را دريابند. در اين ميان صوفيه با ديدگاهی متفاوت با اهل حديث و فقهاء و متکلمان اسلامی در صدد فهم و تأويل قرآن بر آمده اند و شيوه صحيح فهم قرآن را طريق باطنی خوانده و ساير شيوه های تفسيری را کم فايده دانسته اند. از طرف ديگر اهل حديث و فقهاء اسلوب صوفيه را در فهم قرآن بدعت و ناروا خوانده اند. در مقاله حاضر به بررسی مبانی صوفيه و عرفا و نيز موضع مخالفان آنها در خصوص فهم و تأويل قرآن پرداخته شده است.
صفحات :
از صفحه 109 تا 131
بررسی تطبیقی نقش اجتماعی پیامبران در قران و عهد عتیق با توجه به تفاسیر
نویسنده:
حلیمه غالبی
نوع منبع :
رساله تحصیلی
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
ایرانداک,
چکیده :
چکیدهاین تحقیق به کاوش در مورد نقش اجتماعی بعضی از پیامبرانی که نام آن ها مشترکاً در قرآن کریم وعهد عتیق آورده شده است می پردازد.و محقق با جستجو در متن اصلی این دو کتاب مقدس تفاوت ها و شباهت های داستان پیامبرانی همچون نوح، ابراهیم، یعقوب، موسی و هارون (علیهم السلام) را با توجه به هر دو روایت بیان کرده و با هم مقایسه می کند تا مشخص شود در قرآن و تورات کنونی چهره پیامبران چگونه به مسلمانان و یهودیان نشان داده شده است؟ و اینکه با توجه به متون مقدس و تفاسیر آن حقانیت پیامبران در این کتب تا چه حد قابل اثبات است؟محقق بر این باور است که با مقایسه این دو متن مقدس به آن خواهد رسید که ارزش معنوی، عقلانی، وحیانی و سندیت قرآن کریم زمانی به درستی روشن می شود که آن را در کنار عهد عتیق و دیگر کتب مقدس قرار دهند و آن ها را با هم مقایسه کنند. این پایان نامه با روش کتابخانه ای و استفاده از اینترنت ، مقالات ، پایان نامه ها و کتب مرتبط و تحلیل و مقایسه داده ها و اطلاعات، تدوین شده است. حاصل مطالعاتی که در این زمینه انجام گرفته این بوده است که مهمترین هدف ارسال پیامبران در قرآن کریم دعوت مردم به توحید و معاد می باشد ولی در عهد عتیق بیشترین تأکید روی نجات بخشی بنی اسرائیل است و برتری هر فرد بر خلاف قرآن که بر اساس تقوی است در عهد عتیق بر اساس قومیت و نسب فرد می باشد.کلید واژه ها : پیامبران، قرآن، عهدعتیق، نقش اجتماعی، تفاسیر
بررسى و تحلیل مبانى فکرى اخوان الصفا در تأویلات باطنی قرآن
نویسنده:
بمانعلی دهقان
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
کلیدواژه‌های اصلی :
چکیده :
آراء و دیدگاههای اخوان الصفا در بارة ماهیت دین و تأویلات آنان در بارة آیات قرآن مورد توجه جمعى از اندیشمندان به ویژه مفسران قرآن بوده است. شماری ازمفسران تحت تأثیر دیدگاههای باطنی اخوان الصفا واقع شده و مستقیماً و یا بطور غیر مستقیم از آراء آنان بهره برده اند. هرچند اخوان الصفا برای فهم آیات قرآن، تمسک به معنای ظاهری را مجاز ندانسته و تأویل آیات را امر ضروری می‌دانند، لکن هرنوع تأویلی را روا ندانسته و با تأویلات بسیاری از تأویل گرایان به ویژه با معتزله به شدت مخالفت ورزیده اند. در این مقاله نویسنده کوشش نموده تا دیدگاههای تأویل گرایانه اخوان الصفا در باره آیات قرآن و نیز تأثیر آراء آنان را بر مفسران بررسی کند.
صفحات :
از صفحه 75 تا 100
  • تعداد رکورد ها : 32