ترجمه تعلیقات ملاصدرا بر مقاله‌ پنجم حکمه الاشراق و مقایسه‌ دیدگاه‌ های ملاصدرا، شیخ اشراق علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی شهاب الدین سهروردی(شیخ اشراق) حکمة الاشراق: سهروردی ملاصدرا شیرازی 11- حکمة الإشراق (متون فلسفی مرجع) Persian کلیدواژه فارسی: تناسخ، شیخ اشراق<br />کلیدواژه انگلیسی: transmogrification, sheikh ashraq فصل اول: کلیات و مفاهیم 21 1-1. گفتار نخست: کلیات 22 1-1-1. بیان موضوع و اهمیت آن: 22 1-1-2. سؤالات تحقیق: 22 1-1-2-1. سؤال اصلی 22 1-1-2-2. سؤالات فرعی 22 1-1-3. اهداف تحقیق 23 1-1-4. فوائد تحقیق 23 1-1-5. پیشینه تحقیق 23 1-1-6. روش تحقیق 24 1-1-7. منابع: 24 1-2.گفتار دوم: مفاهیم 25 فصل دوم: پیش‌درآمد 27 2-1. مقدمه 28 2-2. گفتار نخست 28 2-2-1. بخش اول: شیخ اشراق (سهروردی) 28 2-2-1-1. منطق اشراقی 29 2-2-1-2. فلسفه اشراق 30 2-2-2. بخش دوم: ملاصدرا 31 2-3. گفتار دوم: کتاب حکمه اشراق 32 2-4. گفتار سوم: تعلیقات ملاصدرا بر مقالهی پنجم حکمت اشراق 33 2-5. گفتار چهارم: تناسخ 34 فصل سوم: ترجمه تعلیقات 35 3-1. معاد و نبوّت و خواب‌ها 36 3-1-1. گفتار نخست 36 3-1-1-1. گفتار او که روحش پاک و مطهر باد، «الْمَقَالَهُ الخامسه فِی الْمَعَادِ»: 36 3-1-1-2. گفتار او که روحش پاک و مطهر باد، «وَ کَانَ علاقته مَعَ الْبَدَنِ الفقره فِی نَفْسِهِ»: 40 3-1-1-3. گفتار او که روحش پاک و مطهر باد، «الصیصیه الانسانیه»: 41 3-1-1-4. گفتار او، «وَ هِیَ أَوَّلُ مَنْزِلٍ للنور الإسفهبد عَلَی رَأَی حُکَمَاءُ الْمَشْرِقِ»: 41 3-1-1-5. گفتار او که روحش پاک و مطهر باد، «وَ لَمَّا کَانَ الْجَوْهَرِ الغاسق مشتاقاً بِطَبْعِهِ إِلَی نُورِ عَارِضُ»: 42 3-1-1-6. گفتار او که روحش پاک و مطهر باد، «قَالَ بوذاسف وَ مِنْ قَبْلِهِ»: 43 3-1-1-7.گفتار او، «انَّ بَابَ الْأَبْوَابِ لِحَیاهِ »: 45 3-1-1-8. گفتار او که روحش پاک و مطهر باد، «فَأَی خَلَقَ یَغْلِبُ عَلَی النُّورِ الإسفهبد»: 46 3-1-1-9.گفتار او، «وَ الْمِزَاجِ الأشرف مَا للصیصیه ...»: 47 3-1-1-10.گفتار او، «فَلَا یَنْتَقِلُ الیها وَ مِنْ غَیْرِهَا»: 47 3-1-1-11. گفتار او که روحش پاک و مطهر باد، «فَیَحْصُلُ فِی الْإِنْسَانَ الْوَاحِدَ أنانیتان مدرکتان وَ هُوَ مُحَالُ»: 47 3-1-1-12.گفتار او که روحش پاک و مطهر باد، «وَ لَا یَلْزَمُ مِنْ اسْتَدْعَاهُ»: 49 3-1-1-13.گفتار او، «فَإِذَا انفسدت الصیصیه الْإِنْسِیهِ وَ النُّورِ الإسفهبد...»: 49 3-1-1-14.گفتار او، «فینجذب بِالضَّرُورَهِ »: 49 3-1-1-15.گفتار او، «فَانِ الْحِکمَهِ الَّتِی لِأَجْلِهَا... »: 51 3-1-1-16.گفتار او که روحش پاک و مطهر باد، «وَ النُّورِ لَا یَتِمُّ بِغَیرِهِ»: 51 3-1-1-17.گفتار او، «وَ لَا یرتقی مِنْ الصیاصی الصامته إِلَی الْإِنْسَانِ»: 52 3-1-1-18.گفتار او که روحش پاک و مطهر باد، «وَ لِکُلِّ خَلَقَ صیاصی»: 52 3-1-1-19.گفتار او، «ولِکُلِّ بَابٍ مِنْهُمْ جُزْءٌ مَقْسُومٌ»: 53 3-1-1-20.گفتار او، «وَ لکُلُّ مَرْتَبَهِ کبَارُ وَ أَوْسَاطِ وَ صِغَارِ»: 55 3-1-1-21.گفتار او که روحش پاک و مطهر باد، «وَ لِکُلِّ قَوْمٍ مِنْ أَرْبَابِ صِنَاعَاتِ أُمِّهِ...»: 55 3-1-1-22.گفتار او که روحش پاک و مطهر باد: «ما یُقالُ انَّ کُلِّ مِزَاجُ...»: 56 3-1-1-23.گفتار او که روحش پاک و مطهر باد: «هَذَا مَذْهَبُ مشرقیین...»: 56 3-1-1-24.گفتار او که روحش پاک و مطهر باد: «وَ افلاطون وَ مَنْ قِبَلَهُ مِنَ الحکما قَائِلُونَ بالنقل»: 57 3-1-1-25.گفتار او که روحش پاک و مطهر باد:«وَ صغی أَکْثَرَ الحکما الَی هَذَا»: 61 3-1-1-26.گفتار او که روحش پاک و مطهر باد: «الَّا أَنَّ الْجَمِیعَ مُتَّفِقُونَ عَلَی خَلَاصِ الْأَنْوَارِ المدبره»: 62 3-1-1-27.گفتار او که روحش پاک و مطهر باد: «أَوْ اعْلَمْ أَنَّ النُّورَ الْمُجَرَّدَ لَا یُتَصَوَّرُ عَلَیهِ الْعَدَمِ»: 62 3-1-1-28.گفتار او، «فالنور الْمُجَرَّدَ موجبه دَائِمُ فیدوم ...»: 64 3-1-1-29.گفتار او، «مَوْتُ الْبَرْزَخِ أَنَّما هُوَ لِبُطْلَانِ مِزاجُهُ»: 65 3-1-2. گفتار دوم: رهایی نورهای پاک به جهان نور 66 3-1-2-1. گفتار او، «النُّورُ الْمُدَبَّرِ اذ لَمْ یَقْهَرُهُ شواغل الْبَرْزَخِ»؛ 66 3-1-2-2. گفتار او که روحش پاک و مطهر باد: «فَکُلَّمَا ازْدَادَ نُوراً وَ ضوءاً...»: 67 3-1-2-3. گفتار او که روحش پاک و مطهر باد: «وَ الشَّوْقُ حَامِلُ الذوات الدراکه إِلَی نُورُ الْأَنْوَارِ»: 69 3-1-2-4. گفتار او، «لِمَا عَلِمْتَ أَنَّ اللَّذَّهِ...»: 69 3-1-2-5. گفتار او که روحش پاک و مطهر باد: «سِیمَا وَ قَدْ عَرَفْتَ أَنَّ اللَّذَّاتِ فِی طلسمات الْأَنْوَارِ المجرده مِنْهَا»: 70 3-1-2-6. گفتار او، «وَ أَنَّمَا یَقَعُ مَحَبَّه الَی عَالِمُ النُّورِ کمَا ینْبَغِی اذ عَرَفه َذَاتُهُ وَ عَالِمُ النُّورِ»: 70 3-1-2-7. گفتار او، «وَ لمَّا کَانَ تَدْبِیرِ الصیصیه وَ الْعِنَایه بِهَا ضروریاً...»: 71 3-1-2-8. گفتار او که روحش پاک و مطهر باد؛ «فأجود الْأَخْلَاقِ الإعتدال»: 72 3-1-2-9. گفتار او، «وَ مَنْ الإسفهبدیه...»: 74 3-1-2-10. گفتار او، «لَا یُقَاسُ الَی ثَلَاثَ الظلمانیات»: 75 3-1-2-11. گفتار او، «وَکلَ لَذَّه برزخیه أَیضاً أَنَّما حَصَلَتْ بِأَمْرِ نوری...»: 76 3-1-2-12. گفتار او، «وَ الِاتِّحَادِ الَّذِی بَیْنَ الْأَنْوَارِ المجرد...»: 77 3-1-2-13. گفتار او، «کَانَتْ الصیصیه مظهره»: 79 3-1-2-14. گفتار او که روحش پاک و مطهر باد، «فَتَوَهَّمَ أَنَّهُ فِیهَا...»: 80 3-1-2-15. گفتار او، «وَ لَا تَظُننَّ أَنِ الْأَنْوَارِ السفهبدیه...»: 80 3-1-2-16. گفتار او، «فَانِ الشَّیئَینِ لَا یصیران وَاحِداً»: 82 3-1-2-17. گفتار او، «فهی ممتازاً عَقْلِیاً لشعورها بذاتها»: 84 3-1-2-18. گفتار او، «بِحَیثُ یَصِیرُ مظاهرها الْأَنْوَارِ التَّامَّه»: 85 3-1-2-19. گفتار او، «وَ قَهَرَ الْعَالِمِ الْأَعْلَی غَیْرِ مُفْسِدُ»: 86 3-1-3. گفتار سوم: احوال جان‌های انسانی پس از جداشدن از بدن 87 3-1-3-1. گفتار او، «وَ مُقَدَّسَ بقدس اللَّهُ»: 87 3-1-3-2. گفتار او که روحش پاک و مطهر باد، «مظهرها بَعْضِ البرازخ العلویه»: 87 3-1-3-3. گفتار او، «وَ لَهُمَا ایجاد الْمِثْلِ وَ الْقَوْهُ عَلَی ذَلِک»: 88 3-1-3-4. گفتار او، «فیستحضر مِنْ الأطعمه»: 90 3-1-3-5. گفتار او که روحش پاک و مطهر باد، «وَ تِلْک الصُّورِ أَتَمَّ مِمَّا عِنْدَنَا»: 90 3-1-3-6. گفتار او که روحش پاک و مطهر باد: «وَ یَخْلُدُونَ فِیهَا لِبَقَاءِ علاقتهم مَعَ البرازخ...»: 94 3-1-3-7. گفتار او، «أَمَّا أَصْحَابُ الشَّقَاوَه الَّذِینَ»: 94 3-1-3-8. گفتار او، «سَوَاءُ کَانَ النَّقْلِ، أَیْ التناسخ حُقّاً أَوْ بَاطِلًا»: 100 3-1-3-9. گفتار او که روحش پاک و مطهر باد، «وَ الصُّوَرِ المعلقه لَیْسَتْ مِثْلَ افلاطون»: 101 3-1-3-10. گفتار او، «وَ لَیْسَ لَهَا مُحِلٍّ»: 106 3-1-3-11. گفتار او، «وَ مِنْهَا یَحْصُلُ ضَرْبٍ مِنَ الْجِنِّ وَ الشَّیاطِینِ»: 109 3-1-3-12. گفتار او، «وَ قَدْ شَهِدَ جَمَعَ لَا یُحْصَی عَدَدُهُمْ مِنْ أَهْلِ دربند»: 112 3-1-3-13. گفتار او، «وَ قَدْ جُرِّبَ مِنْ أُمُورِ اخری صیاصی»: 113 3-1-3-14. گفتار او، «تَدُلُّ أَنِ الْعَوَالِمِ أَرْبَعَه»: 113 3-1-3-15. گفتار او، «وَ صَوَّرَ معلقه ظلمانیه و مستنیره فیها...»: 115 3-1-3-16. گفتار او، «وَ مَنْ هَذِهِ النُّفُوسَ وَ الْمَثَلِ المعلقه یَحْصُلُ الْجِنِّ وَ الشَّیاطِینِ»: 117 3-1-3-17. گفتار او، «و فیها السعادات الوهمیه»: 119 3-1-3-18. گفتار او، «وَ بِهِ تَحَقُّقِ بَعَثَ الْأَجْسَادِ»: 120 3-1-3-19. گفتار او، «طَبَقَاتُ مِنَ الْمَلَائِکه لَا یحْصَی عددها»: 123 3-1-4. گفتار چهارم: بدی و نگون‌بختی 125 3-1-4-1. گفتار او که روحش پاک و مطهر باد، «الشَّقَاوَه وَ الشَّرُّ إِنَّمَا لزما فِی عَالِمِ الظُّلُمَاتِ»: 125 3-1-4-2.گفتار او، «نُورُ الْأَنْوَارِ یستحیل علیه»: 128 3-1-4-3.گفتار او که روحش پاک و مطهر باد، «وَ لَا یُتَصَوَّرُ الْوُجُودِ إِلَّا کَمَا هُوَ عَلَیهِ»: 129 3-1-4-4. سخنش که روحش پاک و مطهر باد، «وَ الشَّرِّ فِی هَذَا الْعَالَمِ أَقَلَّ مِنْ الخیر»: 131 3-1-4-5. گفتار او که روحش پاک و مطهر باد، «لَمَا کَانَتْ قوه القواهر غَیرُ مُتَنَاهِیه فِی الْفِعْلِ »: 132 3-1-4-6. گفتار او، «وَ الْماده قَابِلَه لَهَا قَوِّهِ »: 133 3-1-4-7. گفتار او، «التی فَیْضِ الصُّورِ المعدنیه والنباتیه والحیوانیه وَ فَیْضِ الْأَنْوَارِ الْمُدَبَّرَ»: 133 3-1-4-8. گفتار او، «الْکَامِلُ مِنْ المدبرات بَعْدَ الْمُفَارَقَه یَلْحَقُ بالقواهر»: 134 3-1-4-9.گفتار او، «فیزداد عَدَدِ المقربین مِنِ الْأَنْوَارُ إِلَی غیر النهایه»: 135 3-1-5. گفتار پنجم: سبب هشدارها و آگاهی از امور غیبی 135 3-1-5-1. در گفتار او، «الانسان اذا قلت شواغل حَوَاسُّهُ الظَّاهِرُ»: 135 3-1-5-2. گفتار او، «وَ اعْلَمْ أَنَّ نقوش الکائنات ازلا و ابدا مَحْفُوظَه فِی البرازخ...»: 139 3-1-5-3. گفتار او که روحش پاک و مطهر باد، «هِیَ وَاجِبَه التَّکرَارِ»: 140 3-1-5-4. سخنش، «انَّ کَانَ فِی البرازخ الْعَلَوِیه نقوش غَیرُ مُتَنَاهِی»: 140 3-1-5-5. گفتار او که روحش پاک و مطهر باد، «ثُمَّ إِنَّ کَانَ فِیهَا نقوش غیرمتناهی لحوادث فِی الْمُسْتَقْبَلِ»: 142 3-1-5-6. گفتار او، «فلابد وَ أَنْ یَکُونَ هَذِهِ الضوابط وَاجِبَه التکرار»: 144 3-1-5-7. گفتار او که روحش پاک و مطهر باد، «وَ لَا تَعَنَّی بِوُجُوبِ تَکْرَارِ الضوابط أَنِ الْمَعْدُومَ یُعَادُ»: 147 3-1-5-8. گفتار او، «وَ الْأَشْبَاحِ المجرده لتصور فِیهَا اللانهایه»: 148 3-1-6. گفتار ششم: امور غیبیای که کمال‌یافتگان دریافت می‌دارند. 150 3-1-6-1. گفتار او که روحش پاک و مطهر باد، «مَا یُتَلَقَّی الْأَنْبِیاءِ والأوصیا» (در متن اولیاء آمده است): 151 3-1-6-2. گفتار او که روحش پاک و مطهر باد، «وَقَدْ تُرَدُّ عَلَیهِمْ فِی أَسْطُرٍ مَکْتُوبَ»: 152 فصل چهارم: مقایسهی دیدگاه‌های ملاصدرا و سهروردی در موضوعات خاص 157 4-1. مقدمه 158 4-2. گفتار اول: تناسخ 158 4-2-1. پیش درآمد 158 4-2-2. دیدگاه صدرالدین شیرازی 159 4-2-3. دیدگاه سهروردی درباره تناسخ 160 4-3. گفتار دوم: رهایی نورهای پاک به جهان نور 162 4-3-1. دیدگاه سهروردی و صدرالمتألهین 162 4-4. گفتار سوم: احوال جان‌های انسانی پس از جداشدن از بدن 165 4-4-1. بیان دیدگاه شیخ اشراق 165 4-4-2. بیان نکات: 166 4-4-3. بیان دیدگاه ملاصدرا 166 4-4-4. جمع‌بندی گفتار سوم 167 4-5. گفتار چهارم: بدی و نگون‌بختی (شر و شقاوت) 168 4-5-1. دیدگاه شیخ اشراق 168 4-5-2.دیدگاه ملاصدرا 169 4-5-3. قاعده (چگونگی پیدایش موالید نامتناهی از انوار قاهر) 169 4-6. گفتار پنجم: سبب هشدارها و آگاهی از امور غیبی 169 4-6-1. دیدگاه شیخ اشراق 169 4-6-2.دیدگاه ملاصدرا 170 4-7. گفتار ششم: امور غیبی ای که کمال‌یافتگان دریافت می‌دارند 172 4-7-1. دیدگاه شیخ اشراق 172 4-7-2. بیان نکات 172 4-7-3. دیدگاه ملاصدرا 173 4-7-4. انوار سانح از عالم اعلی 173 4-8. نتیجه گیری 174 فهرست منابع 177, text ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. سهروردی (شیخ اشراق), شهاب الدین یحیی بن حبش (با عمر بن محمد سهروردی عارف اشتباه نشود، مؤسس مکتب‌ اشراق، احیاگر حکمت خسروانی، خواهرزاده عمر بن محمد سهروردی عارف), -549ق/1155م. سهرورد، زنجان، ایران##587ق/1191م. حلب، سوریه مدهوشی مزرعی, محمد امین (سطح 4 فقه و اصول، کارشناسی‌‌ارشد فلسفه و کلام اسلامی، استاد حوزۀ علمیه قم،) ملکی, محمد(جلال الدین) (استادیار گروه فلسفه اسلامی ،دانشکده فلسفه، دانشگاه ادیان و مذاهب اسلامی قم، قم، ایران.) Thesis