بررسی و نقد ديدگاه دكتر عابد الجابری درباره خاستگاه تشيع قبیله عرب یمن یونان روایات اهل سنت ایران‌ میراث ایرانی اخلاق عرب اهل سنت (مذاهب کلامی) رجعت غلات (اعم، مذاهب کلامی) امامت خلافت حلول حلولیه(غلات شیعه) خلافت به شورا وراثت (امامت) بیعت سقیفه وصی بلا فصل پیامبر(ص) شیعه شناسی تناسخ سید مرتضی عسکری سید مرتضی عسکری اسرائیلیات 5- تشیع Shiism (اعم از امامی و زیدی و اسماعیلی، (فرق اسلامی)) شیعه امامیه Twelver Shiism (فرق تشیع) آیین هرمسی (کیش‎های سِرّ یونان باستان) دین اسلام (دامنه ادیان پیشرفته) آیین گنوسی (ادیان خاموش) دین مسیحیت (ادیان زنده) دین یهود (ادیان غرب) صوفیان (صوفیه) تاریخ تشیع ادوارد گرانویل براون محمد بن حنفیه (فرزند امام علی ع) خاور شناسان ابوبکر (خلیفه اول) ب. امام اول(حضرت امام علی ع) Persian انجمن کلام اسلامی حوزه علمیه قم بهار/1395 text ابن سبا , عبدالله بن سبا (شخصیت افسانه ای یهودی الأصل اهل صنعای یمن، موثر انگاشته شده در تاسیس و تبیین آموزه‌های تشیع نخستین), #40 ه‍.ق جابری , محمد عابد (متفکر مغربی، مکتب نومعتزلی؛ جریان عقل گرای نقادانه تلفیقی، از اندیشمندان معاصر عرب، از روشنفکران معاصر عرب), -1936م.فکیک، مراکش#2010 م.کازابلانکا، مراکش آل بویه, علی‌رضا ( استادیار گروه فلسفه و کلام پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی) اسلامی نسب, حمزه علی (استادیار گروه حکمت و مطالعات ادیان، جامعة المصطفی ص العالمیة، قم: ایران) ابن حنفیه , محمد بن حنفیه , 16ق# 81ق ثقفی , مختار بن ابی عبید (از اعلام قرن اول هجری، میزبان مسلم بن عقیل سفیر امام حسین(ع) در کوفه، رهبر یکی از قیام‌ها برای خونخواهی امام حسین(ع)، از تابعین، اهل طائف، متکلم؛ مشهور به شیعه کیسانى، متهم به تاسیس مذهب مختاریه یا کیسانیه با اعتقاد به بداء), 1ق. طائف، عربستان#67ق. کوفه، عراق ام‍ام‌ اول‌ (امام علی), امیر المومنین ع‍ل‍ی‌ب‍ن‌ اب‍ی‌طال‍ب‌(ع‌) , ۲۳ ق‍ب‍ل‌ از ه‍ج‍رت‌ # # ۴۰ق‌./661م. براون , ادوارد گرانویل (خاورشناس و ایران‌شناس مشهور انگلیسی، متخصص ادبیات فارسی، نویسنده بزرگ‌ترین و گسترده‌ترین کتاب «تاریخ ادبیات فارسی»), 1862م.گلاسترشر،انگلیس#1926م.کمبریج،انگلیس گلدزیهر, ایگناتس (خاورشناس مشهور مجار، یهودی الاصل؛ ایگناس گلدزیهر را به همراه تئودور نولدکه و کریستین اسنوک هورگرونیه از پایه گذاران «اسلام‌شناسی نوین»=«اسلام‌شناسی انتقادی» در اروپا می‌دانند), 1850م. سیکشفهروار، مجارستان#1921 م. بوداپست، مجارستان خلیفه اول, ابوبکر عبدالله بن ابی قحافه , 51قبل ازهجرت ## 13ق./635م. خلیفه دوم, عمر بن خطاب, 40 قبل از هجرت#23 ق article 2345-3788