اسفار اربعه یا سفرهای چهارگانه در عرفان و سیر و سلوک را بیان نمایید. اسفار اسفار اربعه سفر معنوی سالک مجذوب مجذوب سالک اسفار اربعه: ملاصدرا Persian [1] ر. ک: صدر المتألهین، محمد، الحکمة المتعالیة، پاورقی الاهی قمشه ای، محمد رضا، ج 1، ص 13، منشورات مصطفوی، قم.<br />[2] ر ک یزدان پناه، یدالله، مبانی و اصول عرفان نظری، ص 62 و 66، مؤسسه امام خمینی، قم، چاپ اول 1388.<br />[3] ر. ک: الحکمة المتعالیی، ج 1، ص 14.<br />[4] ر. ک: حسن زاده آملی، حسن، سرح العیون، ص 569، امیر کبیر، تهران، چاپ اول، 1371؛ حسن زاده آملی، حسن، نامه ها بر نامه ها، ص121و 122، انتشارات قیام، قم، چاپ اول، 1374.<br />[5] همان.<br />[6] همان.<br />[7] نکته قابل توجه این که فنا دارای مراتبی است؛ به همین دلیل هم در پایان سفر اول سالک مقام فنا مطرح می شود و هم در سفر دوم. <br />[8] ر. ک: الحکمة المتعالیة، ج 1، ص 14.<br />[9] ر. ک: جوادی آملی، عبدالله، رحیق مختوم، ج 1، ص 85، اسراء قم، چاپ دوم، 1382ش.<br />[10] ر. ک: مبانی و اصول عرفان نظری، ص 68.<br />[11] همان، ص 67.<br />[12] همان؛ ر. ک: الحکمة المتعالیة، ج 1ص 13.<br />[13] ر. ک: نامه ها بر نامه ها، ص121، 122.<br />[14] ر. ک: الحکمة المتعالیة، ج 1ص 13.<br />[15] ر. ک: مبانی و اصول عرفان نظری، ص 67.<br />[16] قید با حق که در سفر دوم تا چهارم آورده می شود، بیانگر این نکته است که وجود سالک به دلیل حقانی شدن در پایان سفر اول، همراهی و مدد حضرت حق را تا پایان سفر های چهارگانه مشاهده می کند. ر. ک: رحیق مختوم، ج 1، ص 85 ، 86.<br />[17] ر. ک: الحکمة المتعالیة، ج 1، ص 14.<br />[18] سرح العیون، ص 569؛ نامه ها بر نامه ها، ص121،122.<br />[19] اصطلاح عرفانى صحو یعنى هوشیارى، در اصطلاح رجوع باحساس است بعد از غیبت، و اصطلاح صحو بعد المحو و جمع الجمع شهود خلق است قائم بحق؛ یعنى حق را در جمیع موجودات و مخلوقات مشاهده نماید. سجادی، سید جعفر، فرهنگ معارف اسلامى، ج ‏2، ص 1098، دانشگاه تهران، تهران، چاپ سوم، 1373ش.‏<br />[20] ر. ک: الحکمة المتعالیة، ج 1، ص 14.<br />[21] همان، ص 14، 15.<br />[22] همان text question and answer