آیا خداوند دارای شخصیت و خودآگاهی است؟ تشبیه تشخص واجب الوجود تشخص خدا مقامات ذات تنزیه الهی انسان و خدا صفات واجب(حکمت نظری) الف. حضرت رسول اکرم(ص) خودآگاهی Persian [1] نک: علامه طباطبائی، نهایة الحکمة، شرح نهایة الحکمة، محمد مهدی مومن، ج 1، ص 159.<br />[2] جوادی آملی، عبدالله، تحریر التمهید، ص 18.<br />[3] تحریر التمهید، ص 19.<br />[4] شیخ صدوق، التوحید، باب التوحید و نفی التشبیه، ح 15.<br />[5] تحریر التمهید، ص 21؛ "یا ایها الناس انتم الفقراء الی الله و الله هو الغنی الحمید"؛ای مردم، همه شما به خدا نیازمندید، اوست بی نیاز و ستودنی. فاطر، 15. <br />[6] مرآة العقول، ج 8 ، ص 146.<br />[7] همان.<br />[8] مرتبه احدیت ذات و غیب الغیوب که در آن مرتبه برای احدی توان درک حد، رسم، تعریف، نام و نشانی از خداوند نیست، این همان مرتبه بطون و وحدت حقه حقیقیه است که از دسترس هر فکر و اندیشه ای بیرون است. عنقا شکار کس نشود دام بر چین. مرتبه واحدیت که مرتبه تجلی ذات برای ذات است که در این مرتبه اسما و صفات بنحو وحدت و بساطت و به وجود جمعی حضور دارند و کثرتی در آن جا نیست و در این مرتبه است که "خداوند هم ظاهر است و هم باطن، هم اول است و هم آخر" (حدید، 3). مرتبه تجلی اسماء و صفات برای ذات که به این مرتبه " فیض اقدس" می گویند. مرتبه تجلی ذات در مرحله کن که موجودات در عالم خلق می شوند که به این مرحله "فیض مقدس" می گویند. آشتیانی، جلال الدین، مقدمه تمهید القواعد، ص62- 64.<br />حکیم سبزواری در پاورقی اسفار می گوید: أن للحق تعالى بعد تجلیه الذاتی على ذاته بذاته تجلیا على أسمائه و صفاته و لوازمها و تجلیا على ذوات الأشیاء.<br />أما الأول فکما أن له مقاما أحدیا و هو مرتبة نفس الذات و الهویة المطلقة کذلک له مقام واحدی و هو مرتبة الذات المستجمعة لجمیع الأسماء الحسنى و الصفات العلیا مستتبعة للأعیان الثابتة للماهیات الممکنة بحیث لو جاز إطلاق الماهیة على تلک المعانی المعقولة أعنی مفاهیم الأسماء و الصفات لکانت الأعیان لوازم الماهیات و هی فی هذه المرتبة لا مجعولة بلا مجعولیة الذات موجودة بوجود الذات لا بوجود آخر أما تجلی الثانی فهو تجلیه فی مرتبة کن على ذوات الأشیاء و هذا لتجلی یسمى بالفیض المقدس کما أن الأول و هو تجلیه فی أسمائه و صفاته یسمى بالفیض الأقدس و هذا هو الرحمة الصفتیة التی وسعت شیئیة مفاهیم الصفات کما أن الفیض المقدس هو الرحمة الفعلیة التی وسعت شیئیة الماهیات. اسفار، ج 8، ص 3. text پیامبر اسلام, محمد بن عبدالله (ص), 53 قبل از هجرت.مکه#11ق.مدینه. question and answer