توبه در لغت، قرآن و حدیث به چه معناست؟ ماهیت توبه توبه اصطلاحنامه علوم قرآنی فضایل اخلاقی Persian <br />[۱] . معجم مقاييس اللغة : ج ۱ ص ۳۵۷ «توب» .<br />[۲] . ر . ك : لسان العرب : ج ۱ ص ۳ ۲۳ «توب» .<br />[۳] . ر . ك : لسان العرب : ج ۱ ص ۲۳۳، تاج العروس : ج ۱ ص ۳۲۸، المصباح المنير : ص ۷۸ .<br />[۴] . در قرآن كلمه توبه و مشتقّات آن در باره انسان ۵۲ بار با شكل هاى زير استعمال شده است :<br />«تابَ» در مائده : آيه ۳۹ ، انعام : آيه ۵۴ ، هود : آيه ۱۱۲ ، مريم : آيه ۶۰ ، طه : آيه ۸۲ ، فرقان : آيه ۷۰ و ۷۱ ، قصص : آيه ۶۷ . «تابا» در نساء : آيه ۱۶ . «تابوا» در بقره : آيه ۱۶۰ ، آل عمران : آيه ۸۹ ، نساء : آيه ۱۴۶ ، مائده : آيه ۳۴ ، اعراف : آيه ۱۵۳ ، توبه : آيه ۵ و ۱۱ ، نحل : آيه ۱۱۹ ، نور : آيه ۵ ، غافر : آيه ۷ . «تُبتُم» در بقره : آيه ۲۷۹ ، توبه : آيه ۳ . «تُبتُ» در نساء : آيه ۱۸ ، اعراف : آيه ۱۴۳ ، احقاف : آيه ۱۵ . «يتوب» در فرقان : آيه ۷۱ . «يتب» در حجرات : آيه ۱۱ . «يتوبون» در نساء : آيه ۱۷ ، مائده : آيه ۷۴ ، توبه : آيه ۱۲۶ . «يتوبوا» در توبه : آيه ۷۴ ، بروج : آيه ۱۰ . «ليتوبوا» در توبه : آيه ۱۱۸ . «تتوبا» در تحريم : آيه ۴ . «توبوا» در هود : آيه ۳ و ۵۲ و ۶۱ و ۹۰ ، نور : آيه ۳۱ ، تحريم : آيه ۸ . «فتوبوا» در بقره : آيه ۵۴ . «التوب» در غافر : آيه ۳ . «التوبة» در نساء : آيه ۱۸ ، توبه : آيه ۱۰۴ ، شورا : آيه ۲۵ . «توبة» در نساء : آيه ۹۲ ، تحريم : آيه ۸ . «توبتهم» در آل عمران : آيه ۹۰ . «متاب» و «متابا» در رعد : آيه ۳۰ ، فرقان : آيه ۷۱ . «التائبون» در توبه : آيه ۱۱۲ . «التوابين» در بقره : آيه ۲۲۲ . «تائبات» در تحريم : آيه ۵ .<br />[۵] . انعام : آيه ۵۴ .<br />[۶] . انشقاق : آيه ۶ .<br />[۷] . انعام : آيه ۱۵۳ .<br />[۸] . ر . ك : ج ۱۸ ص ۷ آثار و بركات توبه .<br />[۹] . ر .ك : ص ۴۸۹ وجوب توبه و فضيلت آن .<br />[۱۰] . ر.ك : ص ۴۶۳ ح ۱ .<br />[۱۱] . كلمه توبه و مشتقّات آن در قرآن كريم ، ۳۵ بار با گونه هاى زير به خداوند متعال، نسبت داده شده است :«تابَ» در مائده : آيه ۷۱ ، توبه : آيه ۱۱۷ دو بار ، توبه : آيه ۱۱۸ ، مجادله : آيه ۱۳ . «فَتابَ» در بقره : آيه ۳۷ و ۵۴ و ۱۸۷ ، طه : آيه ۱۲۲ ، مزمل : آيه ۲۰ . «يتوب» در آل عمران : آيه ۱۲۸ ، نساء : آيه ۱۷ و ۲۶ و ۲۷ ، مائده : آيه ۳۹ ، توبه : آيه ۱۵ و ۲۷ و ۱۰۲ و ۱۰۶ ، احزاب : آيه ۲۴ و ۷۳ . «أتوبُ» در بقره : آيه ۱۶۰ . «تُب» در بقره : آيه ۱۲ . «التوبة» در نساء : آيه ۱۷ . «التوّاب» در بقره : آيه ۳۷ و ۵۴ و ۱۲۸ و ۱۶۰ ، توبه : آيه ۱۰۴ و ۱۱۸ . «توّاب» در نور : آيه ۱۰ ، حجرات : آيه ۱۲ . «توّابا» در نساء : آيه ۱۶ و ۶۴ ، نصر : آيه ۳ .<br />[۱۲] . توبه : آيه ۱۱۷ .<br />[۱۳] . توبه : آيه ۱۱۸ .<br />[۱۴] . نور : آيه ۱۰ .<br />[۱۵] . «وَ مَا بِكُم مِّن نِّعْمَةٍ فَمِنَ اللَّهِ» نحل : آيه ۵۳ .<br />[۱۶] . ر . ك : الميزان فى تفسير القرآن ، ج ۴ ص ۲۴۴ كلام فى التوبة . <br /> منبع : دانشنامه قرآن و حديث جلد هفدهم پديدآورنده : محمّد محمّدی ری شهری زمان انتشار : 1395 از صفحه 448 تا صفحه 461 text question and answer gateway for meanings