شبهه: این نکته که باید این همه سال بگذرد تا کامل‌ترین دین در زمان پیامبر از طرف خدا بیاید نشان گر آن است که انسان‌های اولیه حق به کمال رسیدن و سعادتمند شدن را نداشتند. انسان نخستین ادیان توحیدی علم کلام ادیان توحیدی (ادیان الهی) دین اسلام (دامنه ادیان پیشرفته) Persian [1] . مرتضي مطهري، مجموعه آثار، ج 2، (انتشارات صدرا 1372)، ص 182.<br />[2] . عبدالله جوادي آملي، فلسفه دين، (قم: مركز نشر اسراء 1380) ص 73.<br />[3] . مرتضي مطهري، مجموعه آثار، ج 2، همان، ص 182 ـ 181.<br />[4] . همان، ص 184.<br />[5] . محمد تقي مصباح يزدي، آموزش عقايد، ج 1 و 2، چاپ پنجم تهران شركت چاپ و نشر بين‌الملل، 1380، ص 279.<br />[6] . مرتضي مطهري، مجموعه آثار، ج 2، ص 185.<br />[7] . جمعي از نويسندگان، درآمدي بر مباني انديشه اسلامي، (قم: مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره) 1381)، ص 135. text question and answer