معنای «اجل مسمّی» و «اجل معلّق» چیست؟ آیا اگر عُمر انسان به پایان برسد، مرگ او یک لحظه جلو و عقب نمی‌افتد؟ اجل مسمی قضاء ثابت اجل مسمی و غیر مسمی اجل مطلق و مسمی معاد(کلام) آیات مرگ اجل غیر مسمّی حقانیت مرگ چ. امام پنجم(حضرت امام باقر ع) اجل معلّق Persian [1]. طباطبائی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج 17، ص 293، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ پنجم، 1417ق.,[2]. جوادی آملی، عبدالله، تفسیر تسنیم، ج 15، ص 685، قم، اسراء؛ ر. ک: «سرانجام روح بعد از مرگ»، سؤال 7803.,[3]. انبیاء، 35.,[4]. تفسیر تسنیم، ج 9، ص 425.,[5]. علامه حلی، کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، ص 339، قم، مؤسسة النشر الإسلامی‏، چاپ چهارم‏، 1413ق.,[6]. المیزان فی تفسیر القرآن، ج ‏7، ص‏ 8.,[7]. شیخ طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، ج ‏3، ص 9، بیروت، دار احیاء التراث العربی، بی‌تا.,[8]. «او کسى است که شما را از گل آفرید؛ سپس مدتى مقرّر داشت [تا انسان تکامل یابد]؛ و اجل حتمى نزد اوست [و فقط او از آن آگاه است]. با این همه، شما [مشرکان در توحید و یگانگى و قدرت او،] تردید مى‏کنید»؛ انعام، 2. ,[9]. تفسیر تسنیم، ج 15، ص690.,[10]. ر. ک: طبرسی، طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ‏4، ص‏423 ـ 424، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، 1372ش؛ ‏زمخشری، محمود، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، ج ‏2، ص‏4، بیروت، دار الکتاب العربی، چاپ سوم، 1407ق؛ عیاشی، محمد بن مسعود، التفسیر، ج1، ص354 ـ 355، تهران، المطبعة العلمیة، چاپ اول، 1380ق.,[11]. مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 5، ص 140، بیروت، مؤسسة الوفاء، 1404ق.,[12]. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ‏1، ص ‏147، تهران، دار الکتب الاسلامیة، چاپ دوم، 1362ش.,[13]. ر. ک: عروسى حویزى، عبد على بن جمعه، تفسیر نور الثقلین، ذیل آیه 34 سوره اعراف، ج 2، ص 27، قم، اسماعیلیان‏، چاپ چهارم‏، 1415ق.,[14]. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ‏18، ص210، و ج 5، ص150، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ اول، 1374ش؛ پژوهشکده تحقیقات اسلامی، فرهنگ شیعه، ص 67، قم، زمزم هدایت، چاپ دوم، 1386 ش.,[15]. رعد، 38 - 39.,[16]. تفسیر نور الثقلین ج 1، ص 704.,[17]. تفسیر تسنیم، ج 9، ص 424؛ ‌ر. ک: المیزان فی تفسیر القرآن، ج ‏7، ص ‏8 ـ 10.,[18]. تفسیر تسنیم، ج 9، ص 426.,[19]. نوح، 4.,[20]. ر. ک: بحار الانوار، ج 5، ص 140.,[21]. منافقون، 11.,[22]. یونس، 49.,[23]. اعراف، 34.,[24]. تفسیر نمونه، ج 5، ص 150. text امام پنجم (امام باقر), محمد بن علی (ع), 57ق./676م#114ق./732م. question and answer