اگر خداوند قادر مطلق و خیرخواه مطلق است؛ چرا بدی‌ها و شرور در عالم رخ می‌دهند؟ ابتلا خیرخواه مطلق جبر و اختیار(کلام) امتحان الهی خیر کثیر شرّ قلیل اختیار انسان شرور شر قلیل خیر کثیر قادر مطلق (اسماء ذات) دیوید هیوم مسأله شر(فلسفه دین) Persian [1].”EPICURUS''''s old questions are yet unanswered. Is he willing to prevent evil, but not able? then is he impotent. Is he able, but not willing? then is he malevolent. Is he both able and willing? whence then is evil? See: Hume,David, Dialogues Concerning Natural Religion, p. 159, Stanley Tweyman (ed.), Rutledge, in Tweyman, London , New York, 1994;<br />به نقل از: فتحعلی‌خانی، محمد، فلسفه دین دیوید هیوم، ص 182، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، چاپ اول، 1390 هـ. ش.<br />[2]. افلاطون، دوره‌ی آثار افلاطون (مترجم: لطفی، محمدحسن و کاویانی، رضا)، ج 3، ص 1891 ـ 1892، بخش محاوره تیمائوس، فقره 69، تهران، نشر خوارزمی، 1349ش.<br />[3]. ر.ک: شیخ الرئیس ابن‌سینا، حسین بن عبدالله، النجاة من الغرق فی بحر الضلالات (مقدمه و تصحیح از محمدتقی دانش‌پژوه)، ص 544 و 668-681، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ دوم، 1379ش؛ حلی، حسن بن یوسف بن مطهر، کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، با تصحیح، مقدمه، تحقیق و تعلیقات: حسن‌زاده آملی، حسن، ص 29، قم، مؤسسة النشر الإسلامی، چاپ چهارم، 1413ق.<br />[4]. ر.ک: خرازى‏، سید محسن، بدایة المعارف الالهیة فی شرح عقائد الامامیة، ج 1، ص 97 ـ 142، قم، مؤسسه نشر اسلامی، 1418ق.<br />[5]. همان، ص 99.<br />[6]. همان، ص 98.<br />[7]. See: Hume,David, Dialogues Concerning Natural Religion, pp. 156-157, Stanley Tweyman (ed.), London , New York: Routledge, in Tweyman, 1994<br />به نقل از: فلسفه دین دیوید هیوم، ص 182.<br />[8]. ر.ک: یونس، 44؛ نحل، 112؛ أعراف، 96.<br />[9]. الملک، 2؛ أنعام، 165.<br />[10]. ر.ک: ابن‌سینا، حسین بن عبدالله، رسائل ابن ‌سینا، ص 257، قم، انتشارات بیدار، 1400ق.<br />[11]. برای توضیح بیشتر درباره‌ی شرور: ر.ک: مطهری، مرتضی، عدل الهی، ص 121- 188، تهران، انتشارات صدرا، 1390 ش؛ برای مطالعه بیشتر درباره شبهه‌ای که دیوید هیوم از اپیکور نقل کرده و به بسط و تحلیل آن پرداخته است و همچنین پاسخ آن از دیدگاه اندیشمندان غربی و اسلامی؛ ر.ک: فلسفه دین دیوید هیوم، ص 182ـ192؛ علوی سرشکی، سید محمدرضا، نقدی بر هیوم در تئوری شناخت و مابعدالطبیعه، قم، انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه‌ی اسلامی، چاپ اول، 1389ش؛ لازم به ذکر است که نلسون پایک ([1930-2010] Nelson Pike، یکی از اندیشمندان غربی معاصر، در مقاله‌ای با نام «دیدگاه هیوم درباره شرور» حتی با فرض پذیرش وجود شر در برابر این اندیشه که «وجود شرور با علم، قدرت و خیرخواهی مطلق خداوند ناسازگار است» ایستاده و به تقریر و نقد آن پرداخته است text هیوم, دیوید (David Hume، فیلسوف اسکاتلندی، مکتب تجربه‌گرایی، نویسنده منکر وجود خدا), 1711#1776 question and answer