مراد از «لا جبر و لا تفویض بل امر بین امرین» چیست؟ آیا مراد مخلوطى از جبر و تفویض است یا نه؟ نظریه امر بین امرین نظریه تفویض اختیار انسان افعال آزاد افعال اختیاری جبریون جبر و اختیار(کلام) افعال انسان امر بین امرین خدا و اختیار انسان Persian [1]. ر.ک: بحار الانوار، باب اوّل و دوم از ابواب العدل، ج 5، ص 2 – 84. [2]. جرجانى، سید على بن محمد، التعریفات، تحقیق و تعلیق: عمیرة، عبدالرحمن، ص 106، بیروت، عالم الکتب، 1407ق؛ سجادى، سید جعفر، فرهنگ علوم عقلى، ص 189، انجمن اسلامى حکمت و فلسفه ایران، 1361ش. [3]. اختیار به معناى توانایى بر انجام یا عدم انجام کارى که در پیش روى ماست می‌باشد و از لوازم قدرت است. «این‌که گویى این کنم یا آن کنم / خود دلیل اختیار است اى صنم» با دلایل متقن فلسفى اختیار انسان را اثبات می‌کنند و آموزه امر بین امرین متکفل تبیین آن است. اما نظریه تفویض که از سوى معتزله بیان شده درصدد اثبات اختیار مطلق براى انسان‌هاست به گونه‌اى که رابطه فعل با خداوند متعال قطع می‌شود. [4]. فرهنگ علوم عقلى، ص 37. [5]. ر.ک: سبحانى، جعفر، جبر و اختیار، نگارش: ربانى گلپایگانى، على، ص 286 - 291، قم، مؤسسه تحقیقاتى سید الشهداء؛ سعیدى مهر، محمد، آموزش کلام اسلامى، ج 1، ص 358 - 359، مرکز جهانى علوم اسلامى. [6]. طباطبائى، محمد حسین، اصول فلسفه و روش رئالیسم، ج 3، ص 161 - 174، پاورقى: مطهرى، مرتضى، انتشارات صدرا. [7]. مثنوى مولوى، دفتر پنجم. text question and answer