بررسی آرای مفسران درباره آیه نسخ علامه طباطبایی سیوطی معجزه انساء نسخ آیه نظر مفسران سبب نزول آیه نسخ معنای نسخ در ننسخ حکم آیه ننس نسی معنای لغوی نسخ معنای اصطلاحی نسخ تفسیر آیه نسخ ابن عربی قرآن پیامبر سبب نزول آیه تغییر قبله معنای آیه امام جواد (علیه السلام) شریعت سوره بقره شیخ طوسی‏: ابوجعفر محمد بن حسن علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی وحی شیخ طوسی علامه طباطبایی جلال الدین سیوطی ابن عربی الف. حضرت رسول اکرم(ص) ذ. امام نهم(حضرت امام جواد ع) قاسم فائز Persian دانشگاه تهران زمستان/1381 مدلول آیة 106 سورة بقره «ما ننسخ من ایه او ننسها نات بخیر منها او مثلها الم تعلم ان الله علی کل شی قدیر» که به آیة نسخ مشهور است میان مفسّران محل خلاف است. سبب بروز این اختلاف و ظهور آرای گوناگون در این زمینه در واقع معانی محتملی است که برای سه تعبیر «نسخ»، «آیة» و «انساء» در آیه مورد بحث بر شمرده اند. بیشتر معانی مورد نظر مفسّران به دلیل عدم توجه به سیاق آیه و هماهنگی میان بخش های مختلف آن، نادرست به نظر می رسند. شاید حمل نسخ بر ازاله و لغو اعتبار، حمل آیه بر حکم و تأویل فعل «ننس» به محو از قرآن و اذهان و قول به اعمال صنعت استخدام میان لفظ «آیه» و ضمیر آن مقرون به صحت باشد. در اینصورت معنای اجمالی آیه چنین است «هر حکمی را که لغو کنیم یا هر آیه ای را که از قرآن و اذهان محو نماییم بهتر از آن یا مانند آن را از حیث تأمین مصالح مردم می آوریم». مطالب مورد نظر، در سه بخش سبب نزول آیه، «محورهای اختلاف مفسّران و نقد آرای آنان» و «جمع بندی» عرضه خواهد شد. text فائز, قاسم (استاد گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات دانشگاه تهران، تهران، ایران) ابن عربی , شیخ اکبر؛ محیی الدین محمدبن علی (Ibn Arabi؛ شاعر، فیلسوف و عارف مشهور قرن هفتم هجری، از اولاد حاتم طائی، متولد اندلس، صاحب کتب «فتوحات مکیه» و «فصوص الحکم»، نظریه وحدت وجود), 560ق/1165م.#638ق/1240م. طباطبایی(علامه طباطبایی), سید محمد حسین (فیلسوف نوصدرایی معاصر، حکمت متعالیه، مفسر بزرگ؛ صاحب تفسیر المیزان، «بدایة الحکمة»، «نهایة الحکمة» و «اصول فلسفه و روش رئالیسم») , 1281ش. تبریز ##1360ش. قم پیامبر اسلام, محمد بن عبدالله (ص), 53 قبل از هجرت.مکه#11ق.مدینه. سیوطی, جلال الدین عبدالرحمن بن ابی بکر (متکلم، منطقى، عارف، مفسّر، ادیب، فقیه، شافعى و مصرى، عالم قرن نهم و دهم قمری عصر ممالیک مصر، از پر اثرترین نویسندگان اسلامی درحوزه حدیث، مصطلح‌الحدیث، نجوم اسلامی، تفسیر، فقه، ادبیات، قرائت، تاریخ، طب و علوم قرآنی), 849ق/1446م. قاهره، مصر##911ق/1506م. جزیره روضه، مصر امام نهم (امام جواد), امام محمد تقی، محمد بن علی (ع), 195 #220ق. شیخ طوسی, ابوجعفر محمد بن حسن (ملقب به شیخ الطائفة، محدث، مفسر، رجالی، متکلم و فقیه بزرگ امامیه, مولف "تهذیب الاحکام" و "الاستبصار فی ما اختلف من الاخبار" از کتب اربعه جوامع حدیثی شیعه، شیعه اثنی‌عشرى و ایرانى؛ موسس حوزه علمیه نجف), 385ق./996م.طوس،خراسان ## ‎۴۶۰ق./1069م.نجف،عراق article 1010-4968 https:/jmb.ut.ac.ir