نوآوری های منطقی ابن سینا و تأثیر آن در منطق ارسطویی دلالت(منطق) منطق نگاری دوبخشی منطق صوری قیاس (منطق) منطق سینوی منطق نگاری نه بخشی تعریف جهت عکس منطق ارسطو تضمن قیاس اقترانی شرطی التزام تدوین علم منطق تحول منطق دلالت وضعی تقسیم قضیه جواز اجتماع دو قضیه تناسب کمیت حد با ذات محدود ملاک استغنا از تعریف حد حقیقی شئ قضیه موجبه ضروریه ارغنون صناعات خمس مقولات ده گانه ارسطویی ابن سینا: ابوعلی سینا ابن سینا فلسفه بوعلی مقولات عشر تعریف(علوم قرآن) طباق التزام عکس اصطلاحنامه منطق دلالات حد حقیقی جهت قضیه موجبه ضروریه دلالت وضعی صناعات خمس قیاس قیاس اقترانی شرطی ابونصر فارابی ارسطو فرفوریوس اکبر فایدئی Persian دانشگاه شیراز زمستان/1383 منطق بنای منطقی ارسطو به قدری رفیع و متین بود که تا چندین قرن پس از او اکثر دانشمندان آن‌را از هر جهت کامل می‌دانستند به گونه‌ای که قرن‌های متمادی حاکم بر افکار و آرای مردم اندیشمند بوده است. ابن سینا نخستین کسی است که از روش ارسطو در تدوین علم منطق عدول کرده از جهات گوناگون دگرگونی‌هایی در منطق ارسطویی به وجود آورد. شیخ رئیس علاوه بر کاستن برخی مسایل منطقی از قبیل مقولات و بحث تفصیلی شعر و خطابه و جدل، و جا به جایی برخی دیگر مثل عکس و حد و رسم، ابتکارات و نوآوری‌های متعددی در علم منطق دارد که به قرار زیر است: 1- تبدیل منطق نگاری نه بخشی به منطق نگاری دو بخشی 2- تقسیم دلالت وضعی لفظی به سه قسم مطابقه و تضمن و التزام 3- بسط و گسترش تقسیم قضیه به حسب جهت و نظام خاص بخشیدن و انسجام نوین آن‌ها 4- جواز اجتماع دو قضیه مطلقه با اختلاف در کم و کیف 5- تناسب کمیت حد با ذات محدود و ضعف قاعده ایجاز و اختصار تعریف حقیقی 6- ملاک استغنای از تعریف و صعوبت دسترسی به حدود حقیقی اشیا 7- قیاس اقترانی شرطی و انواع آن 8- فعلیت ثبوت وصف عنوانی موضوع برای ذات آن در باب عقد الوضع 9- انعکاس قضیه موجبه ضروریه به صورت موجبه جزئیه مطلقه عامه در این مقاله موارد فوق جمع آوری شده است. text فایدئی , اکبر (استادیار گروه فلسفه و حکمت اسلامی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان) ابن سینا, حسین بن عبدالله (Ibn Sina؛ Avicenna؛ شیخ الرئیس، فیلسوف مشهور مشائی، شیعه و ایرانی), ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) ارسطو, معلم اول (Aristotélēs،فیلسوف مشائی یونانی), 384 ق.م#322 ق.م فارابی , ابونصر محمد بن محمد (Alfarabi، معلم ثانی، فیلسوف مشائی، تشیع فلسفی), -257ق/ 870م#339ق/950م اَینشتَین, آلبرت (فیزیک‌دان نظری یهودی الاصل آلمانی، واضع نظریه نسبیت، بی‌دین ندانم‌گرا با دیدگاه معتقد به همه خدایی باروخ اسپینوزا یا اسپینوزیسم؟), 1879م. اولم، ایالت بادن-وورتمبرگ، آلمان#1955م. پرینستون،ایالت نیوجرسی، امریکا فرفوریوس صوری, پورفیری (فیلسوف ‌نوافلاطونی‌؛ فیلسوف مکتبِ اسکندریه و شاگرد افلوطین‌ و گردآورنده‌ و ویراستار آثار او), ۲۳۴م‌.#۳۰۴م‌. article 2251-6123 http:/jrt.shirazu.ac.ir