عذاب دائم از دیدگاه ابن عربی اسفار تصوف (صوفیگری) توحید فصوص الحکم حکمت متعالیه فتوحات مکیه وعده و وعید شرک صبغه نعیم فطرت توحیدی شفیع رحمت بهشت و جهنم قرآن انقطاع عذاب خلود در عذاب صفات خدا انقطاع عذاب جهنم از نظر ابن عربی انقطاع عذاب جهنم از نظر ملاصدرا عذاب از نظر ابن عربی ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین فیض کاشانی: ملا محسن فیض کاشانی علامه مجلسی: محمدباقربن محمدتقی مجلسی صوفیه (فرق کلامی) غضب فطرت(کلام) نعیم عقاب رحمت الهی شرک علامه مجلسی حکمت متعالیه عذاب آخرت جهنم بهشت اسماء واجب(حکمت نظری) توحید(الهیات بالمعنی الاخص)) قرآن وعده و وعید شفیع ابن عربی عرفان نظری الف. حضرت رسول اکرم(ص) حسن ابراهیمی ملاصدرا شیرازی ملا محسن فیض کاشانی حاج ملاهادی سبزواری (موسس مکتب سبزوار) Persian دانشگاه تهران تابستان/ 1376 کیفر پاره ای از گناهان در اسلام ، خلود و جاودانگی در دوزخ است؛ اما ایم که خلود در دوزخ مستلزم عذاب دائم است و یا این که خلود با انقطاع عذاب نیز میتواند همراه باشد، مساله ای است که آراء مختلفی درباره آن اظهار شده است. عده ای از صوفیه که در رأس آنها عارف نامدار محیی الدین بن عربی قرار دارد، بر آنند که هیچ ملازمه ای بین خلود در دوزخ و عذاب دائم وجود ندارد، بلکه بنابر دلایلی عذاب اصحاب آتش و کسانی که جاودانه در دوزخ سکنی دارند، اجلی معین دارد و پس از سپری شدن این مدت، آنان از نعیمی که متفاوت با نعیم بهشتیان است، بهره مند می شوند. نوشتار حاضر به بحث و بررسی ادله ی که ابن عربی برای اثبات رأی و نظر خود فراهم آورده و بیان نقدهایی که بر این نظریه رفته است، می پردازد. text ابراهیمی, حسن ( استاد مدعو گروه فلسفه‌وکلام اسلامی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم وتحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. دانشیار گروه فلسفه‌وکلام اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران) ابن عربی , شیخ اکبر؛ محیی الدین محمدبن علی (Ibn Arabi؛ شاعر، فیلسوف و عارف مشهور قرن هفتم هجری، از اولاد حاتم طائی، متولد اندلس، صاحب کتب «فتوحات مکیه» و «فصوص الحکم»، نظریه وحدت وجود), 560ق/1165م.#638ق/1240م. ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. پیامبر اسلام, محمد بن عبدالله (ص), 53 قبل از هجرت.مکه#11ق.مدینه. فیض کاشانی, ملامحسن (حکیم فیلسوف، محدث، مفسر و عارف دوره صفوی و از دانشمندان شیعه، شاگرد ملاصدرای شیرازی و داماد بزرگ او، فقیه اخباری), 1007ق. کاشان#1090 ق. کاشان سبزواری, حاج ملاهادی بن مهدی (فیلسوف صدرایی، حکمت متعالیه), 1212ق./1798م,#1289ق./1872م. علامه مجلسی, مولی محمدباقر (فقیه شیعه امامیه در دوران شاه سلیمان و شاه سلطان حسین صفوی، شیخ الاسلام عهد شاه سلیمان، از فقیهان و محدثان مشهور شیعه در قرن یازدهم هجری، نزدیک به اخباریان: اخباری معتدل، صاحب بحارالانوار: بزرگ‌ترین دائرة‌المعارف حدیث شیعه امامیه), 1037ق./1628م. # # 1110ق./1699م. article 1010-4968 https:/jmb.ut.ac.ir