
<metadata xmlns="http://example.org/myapp/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://example.org/myapp/ http://example.org/myapp/schema.xsd" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
    
             <oai_dc:dc 
                 xmlns:oai_dc="http://www.openarchives.org/OAI/2.0/oai_dc/" 
                 xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" 
                 xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" 
                 xsi:schemaLocation="http://www.openarchives.org/OAI/2.0/oai_dc/ 
                 http://www.openarchives.org/OAI/2.0/oai_dc.xsd">

                <dc:title>نظریه فلاسفه در باره چیستی و کارکرد عقل عملی</dc:title>
                

                
                
                        <dc:subject>شواهد الربوبیه</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>نفس ناطقه</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>عقل نظری</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>عقل عملی</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>اشارات و تنبیهات</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>افعال آزاد</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>فضیلت اخلاقی (فضایل اخلاقی)</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>مراتب عقل نظری</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>نفس انسانی</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>ادراک جزییات</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>قوه عامله</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>وظیفه عقل عملی</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>قوه مدرکه</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>خود حیوانی</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>معرفت نفس(خودآگاهی)</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>صنایع انسانی</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>استنباط حکم کلی</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>خوارق عادت</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>قوه متصرف در بدن</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>تشخیص خوب و بد</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>کتاب شفا (ابن سینا)</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>خواجه نصیرالدین طوسی </dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>مرتضی مطهری</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>ابن سینا: ابوعلی سینا</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>افعال اختیاری</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>علم نفس</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>ادراک جزئیات</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>حقیقت نفس انسانی</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject> قطب‌الدین رازی</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>خواجه نصیرالدین طوسی </dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>مرتضی مطهری</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>علامه طباطبایی</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>ابن سینا</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>خواص نفس حیوانی</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>فضایل اخلاقی</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>سید جلال آشتیانی</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>ابونصر فارابی</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>ملا مهدی نراقی</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>ارسطو</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>عقل عملی((مدرک کلیات مربوط به عمل)، مقابل عقل نظری)Alʿaql al-ʿamalī(practical intellect)</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>عقل نظری((مدرکات عقل نظری)، اصطلاح وابسته)</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>نفس ناطقه(اصطلاح وابسته)</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>مراتب عقل نظری(اصطلاح وابسته)</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>ملاصدرا شیرازی</dc:subject>
                
                    
                
                        <dc:subject>حاج ملاهادی سبزواری (موسس مکتب سبزوار)</dc:subject>
                
                    

                
                        <dc:language>Persian</dc:language>
                    

                <dc:publisher>دان‍ش‍گ‍اه‌ ف‍ردوس‍ی‌ م‍ش‍ه‍د‏‫</dc:publisher>
                <dc:date>پاییز و زمستان/1390</dc:date>
                <dc:description>   </dc:description>
                
                
                <dc:description>فلاسفه امتیاز نفس انسانی از نفس حیوانی را به عقل نظری و عملی می‌دانند. اما در بیان چیستی این دو عقل در میان ایشان اختلاف نظر وجود دارد. با تأمل در کلمات ایشان حداقل چهار تفسیر درباره این دو عقل قابل استنباط است. این نوشتار پس از گزارش اقوال و بیان کارکردهای عقل عملی به ارزیابی آراء و تبیین نظریه مختار پرداخته است. قول مشهور در میان متأخران این است که در نفس انسانی بیش از یک عقل وجود ندارد که همه علوم و احکام کلی را ادراک می‌کند. اما چون این علوم بعضی نظری صرف بوده و به حقایق خارجی و نفس الامری اختصاص دارد به آن‌ها عقل نظری گفته می‌شود. اما بعضی دیگر چون احکام مربوط به اعمال اختیاری انسان است به آن‌ها عقل عملی گفته می‌شود. در این تفسیر امتیاز دو عقل از یکدیگر اعتباری و به مدرَکات آن‌ها است. به باور این مقاله این تفسیر به رغم شهرت آن مورد نظر اساطین حکمت نبوده و با اشکالات متعدد مواجه است. اما اقوال دیگر با اندکی تسامح به تفسیر واحد و جامعی قابل ارجاع می‌باشند و آن این که فعل اولی و بالذات عقل عملی استنباط احکام جزیی عملی از احکام کلی عقل نظری است که چون این احکام در حاکمیت عقل بر قوای بدنی، سبب پیدایش اراده در نفس برای صدور افعال اختیاری و صنایع انسانی می‌گردد به عقل عملی قوّه عامله نیز گفته می‌شود.</dc:description>
                <dc:type>text</dc:type>

                
                        <dc:creator>نجف زاده تربتی, علیرضا (استادیار گروه معارف اسلامی دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد)</dc:creator>
                    
                        <dc:creator>ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م.</dc:creator>
                    
                        <dc:creator>طباطبایی(علامه طباطبایی), سید محمد حسین (فیلسوف نوصدرایی معاصر، حکمت متعالیه، مفسر بزرگ؛ صاحب تفسیر المیزان، &#171;بدایة الحکمة&#187;، &#171;نهایة الحکمة&#187; و &#171;اصول فلسفه و روش رئالیسم&#187;) , 1281ش. تبریز ##1360ش. قم</dc:creator>
                    
                        <dc:creator>خواجه نصیر الدین طوسی, محمد بن محمد (فیلسوف و متکلم ایرانی سده هفتم، موسس کلام فلسفی، شیعه امامی), 579ق./1201م.توس،ایران-# # 672ق./1274م.کاظمین،عراق</dc:creator>
                    
                        <dc:creator>ابن سینا, حسین بن عبدالله (Ibn Sina؛ Avicenna؛ شیخ الرئیس، فیلسوف مشهور مشائی، شیعه و ایرانی), ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان)</dc:creator>
                    
                        <dc:creator>مطهری , مرتضی Murtaḍā Muṭahharī (فیلسوف، متکلم، مفسر و اندیشمند معاصر), 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران</dc:creator>
                    
                        <dc:creator>بهمنیار بن مرزبان  , ابوالحسن Bahmanyār b. al-Marzubān(فیلسوف مشائی قرن پنجم و شاگرد مشهور ابن سینا), -#458ق.</dc:creator>
                    
                        <dc:creator>فارابی , ابونصر محمد بن محمد (Alfarabi، معلم ثانی، فیلسوف مشائی، تشیع فلسفی), -257ق/ 870م#339ق/950م</dc:creator>
                    
                        <dc:creator>قطب الدین رازی, محمد بن محمد (منطقى، فیلسوف، متکلم شیعى و ایرانى، از فقهای بزرگ شیعه که با القاب گوناگونی مانند قطب الدین، علامه رازی، قطب تحتانی شناخته می‌شود. کنیه او را ابو جعفر رازی ذکر کرده‌اند.، صاحب کتاب المحاکمات بین شرحی الاشارات), 694ق. ورامین، تهران#766یا776ق. دمشق، سوریه</dc:creator>
                    
                        <dc:creator>سبزواری, حاج ملاهادی بن مهدی (فیلسوف صدرایی، حکمت متعالیه), 1212ق./1798م,#1289ق./1872م.</dc:creator>
                    
                        <dc:creator>ارسطو, معلم اول (Aristot&#233;lēs،فیلسوف مشائی یونانی), 384 ق.م#322 ق.م</dc:creator>
                    
                        <dc:creator>نراقی, ملا مهدی (فیلسوف، فقیه، متکلم شیعه اثنی‌عشرى و ایرانى، محقق نراقى، از علمای شیعه در قرن دوازده و سیزده هجری قمری، پدر ملا احمد نراقی، نراقی پدر، نراقی اول، صاحب کتب: &#171;جامع السعادات&#187; در اخلاق،  &#171;انیس الموحدین&#187; در اصول دین، &#171;الشهاب الثاقب&#187; در امامت) , 1128ق./1716م. (نراق کاشان)# # 1209ق./1795م. (کاشان-محل دفن:نجف)</dc:creator>
                    
                        <dc:creator>آشتیانی, سید جلال‌الدین (فیلسوف معاصر، استاد فلسفه دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد، مکتب حکمت متعالیه، از برجسته‌ترین شارحان فلسفه و عرفان اسلامی در عصر حاضر و یکی از حکیمان نوصدرایی، حامی جریان سنتی فلسفه اسلامی و جریان حکمت جاودان، مخالف جریان فردید و مکتب تفکیک), #1304ش.آشتیان-1384ش.مشهد</dc:creator>
                    

                
                        <dc:type>article</dc:type>
                   

                

                

                
                        <dc:identifier>9112-2008</dc:identifier>
                   

                
                        <dc:identifier>http:/jphilosophy.um.ac.ir</dc:identifier>
                   

                

                 

                
                
                

            </oai_dc:dc>
        
</metadata>