بررسی دعوی تاثیرپذیری حکمت صدرایی در بحث حرکت جوهری از آراء هراکلیتوس و زنون الیایی ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین فیض کاشانی: ملا محسن فیض کاشانی علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی اسفار حرکت جوهری ملاصدرا ابن سینا: ابوعلی سینا انبیا کثرت موجود الوجود هراکلیتوس حرکت صیرورت و سیلان فلسفه یونان کثرات سیلان علامه طباطبایی ابن سینا فلسفه یونان فلسفه هراکلیتوس نحله الیایی ماتریالیسم حکمت متعالیه حرکت جوهری هرقل حکیم هیروکلس زنون اکبر زنون رواقی تغیر سید جلال آشتیانی سید محمد خامنه ای شهاب الدین سهروردی(شیخ اشراق) فیثاغورث ارسطو محمد بن عبدالکریم شهرستانی شمس الدین محمد شهرزوری پارمنیدس برتراند راسل مارتین هایدگر هراکلیتوس کثرت(احکام ظهورات ذات عرفان نظری) وجود (اسماء اول عرفان نظری) حرکت دیالکتیکی انکار حرکت نظریه شمول حرکت زنون الیایی تفکر پیش صدرایی کتاب شفا (ابن سینا) ملاصدرا شیرازی ملا محسن فیض کاشانی حاج ملاهادی سبزواری (موسس مکتب سبزوار) Persian طرح نظریه پیشینیان و پرسش از وضعیت نهایی آنان، در تفکر ملاصدرا و شاگردان و شارحان وی، نقش مهمی در شکل‌گیری و طرح نظریه حرکت ایفا می‌کند. ذکر اسامی و طرح نظریات فلاسفه یونان باستان، به عنوان شواهد صدقی در بحث حرکت جوهری و حدوث عالم، نمایانگر آشنایی و یا تأثیر پذیری احتمالی وی از آراء ایشان است. به باور این تحقیق، عدم دسترسی ملاصدرا به آثار یونانیان باستان و بهره برداری از منابع تاریخی محدود، باعث بروز اشکالاتی در نقل بیانات تاریخی در بحث حرکت جوهری شده است. ذکر مطالبی از هرقل حکیم و زنون اکبر در مباحث حرکت، گواهی بر این مدعاست. ملاصدرا به ذکر اندکی از آراء هرقل حکیم می‌پردازد و هیچ داعیه‌ای در آشنایی با آراء هراکلیتوس ندارد. به دلیل وجود تشابه ظاهری در اسامی هرقل حکیم (معرب هیروکلس، فیلسوف قرن 5 میلادی) و هرقلیطوس (معرب هراکلیتوس، فیلسوف معاصر سقراط)، برخی از معاصرین گمان کرده‌اند که هرقل حکیم همان هراکلیتوس (فیلسوف معاصر سقراط) است. ملاصدرا به طرح نظریه زنون الیایی در ضمن مباحث حرکت جوهری می‌پردازد. وی در صدد توجیه بیانات زنون الیایی (منکر حرکت) است. به باور این تحقیق، آراء طرح شده توسط ملاصدرا و فیض کاشانی، منتسب به زنون الیایی نیست. این مقاله ضمن بازشناسی تاریخی این دو حکیم (هراکلیتوس و زنون اکبر)، به بطلان هر دو گمان فوق می‌پردازد. text خوشدل روحانی , مریم (استادیار گروه حکمت و کلام، دانشکده الهیات و ادیان، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران) ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. هراکلیتوس افه‌سوسی, (از فیلسوفان ایونیایی دورهٔ پیشا سقراطی، فیلسوف تاریک، فیلسوف گریان), 540 ق.م اِفِسوس، سلجوک، ازمیر، ترکیه#480 ق.م اِفِسوس، سلجوک، ازمیر، ترکیه الیائی, زنون (فیلسوف و ریاضی‌دان یونان باستان که ارسطو وی را بنیان‌گذار دیالکتیک نامید. شاگرد و دوست پارمنیدس و پیرو و مدافع سرسخت مکتب الئایی), قرن 5 ق. م# طباطبایی(علامه طباطبایی), سید محمد حسین (فیلسوف نوصدرایی معاصر، حکمت متعالیه، مفسر بزرگ؛ صاحب تفسیر المیزان، «بدایة الحکمة»، «نهایة الحکمة» و «اصول فلسفه و روش رئالیسم») , 1281ش. تبریز ##1360ش. قم فیض کاشانی, ملامحسن (حکیم فیلسوف، محدث، مفسر و عارف دوره صفوی و از دانشمندان شیعه، شاگرد ملاصدرای شیرازی و داماد بزرگ او، فقیه اخباری), 1007ق. کاشان#1090 ق. کاشان سبزواری, حاج ملاهادی بن مهدی (فیلسوف صدرایی، حکمت متعالیه), 1212ق./1798م,#1289ق./1872م. ابن سینا, حسین بن عبدالله (Ibn Sina؛ Avicenna؛ شیخ الرئیس، فیلسوف مشهور مشائی، شیعه و ایرانی), ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) آشتیانی, سید جلال‌الدین (فیلسوف معاصر، استاد فلسفه دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد، مکتب حکمت متعالیه، از برجسته‌ترین شارحان فلسفه و عرفان اسلامی در عصر حاضر و یکی از حکیمان نوصدرایی، حامی جریان سنتی فلسفه اسلامی و جریان حکمت جاودان، مخالف جریان فردید و مکتب تفکیک), #1304ش.آشتیان-1384ش.مشهد شهرزوری, شمس الدین محمد بن محمود (از اعلام قرن هفتم هجری، فیلسوف، متکلم، شارح حکمة الاشراق سهروردی), #قرن 7ق سهروردی (شیخ اشراق), شهاب الدین یحیی بن حبش (با عمر بن محمد سهروردی عارف اشتباه نشود، مؤسس مکتب‌ اشراق، احیاگر حکمت خسروانی، خواهرزاده عمر بن محمد سهروردی عارف), -549ق/1155م. سهرورد، زنجان، ایران##587ق/1191م. حلب، سوریه شهرستانی , محمد بن عبدالکریم (متکلم، مورخ، محدث، فقیه شافعی، اصولی، مکتب اشعری، مولف کتب «الملل والنحل» و «نهایة الاقدام فی علم الکلام» و «مصارعة الفلاسفة» و «تفسیر مـفاتیح الاسرار و مصابیح الابرار»، ازطرفداران اسماعیلیه؟), 479ق./1087م. شهرستانه، خراسان بزرگ (اکنون: جوزجان، افغانستان) # # 548ق./1154م. شهرستانه، خراسان بزرگ پارمنیدس ( فیلسوف پیشاسقراطی), -, #قرن5 ق م هایدگر , مارتین (Martin Heidegger، فیلسوف معاصر آلمانی، فلسفه غربی، فلسفه قرن بیستم، مکتب پدیدارشناسی، هرمنوتیک، اگزیستانسیالیسم), 1889م. مسکیرش، امپراتوری آلمان#1976م. فرایبورگ، بادن-وورتمبرگ، آلمان ارسطو, معلم اول (Aristotélēs،فیلسوف مشائی یونانی), 384 ق.م#322 ق.م راسل , برتراند (Bertrand Arthur William Russell،ریاضیدان و فیلسوف انگلیسی قرن بیستم، از بنیان‌گذاران فلسفهٔ تحلیلی، نویسنده منکر وجود خدا؛ از چهره های الهام‌بخش‌ و اثرگذار بر چپ نو), -1872م.ولز, انگلیس #1970 م.ولز, انگلیس حسینی خامنه ای, سید محمد (رئیس بنیاد حکمت اسلامی صدرا), 1314ش.# فیثاغورس, فیثاغورث ( یا به‌طور صحیح و دقیق پیساگوراس فیلسوف و ریاضیدان یونان باستان), ‎۵۷۰ق.م#‎۴۹۵ق.م article 9112-2008 http:/jphilosophy.um.ac.ir