مقایسه نظریه مهجوریت دلالت التزام منطق‌دانان با مسئله حجیت منطوق و مفهوم اصولیان معنا مدلول دلالات عقلی اصولیان اصولیان منطق مفهوم موافق مفهوم مخالف ‌ حجیت منطوق مهجوریت دلالت التزام منطق دان مسلمان نظریه مهجوریت دلالت التزام مسئله حجیت منطوق و مفهوم حجیت صغروی حجیت کبروی خواجه نصیرالدین طوسی علامه حلی ابن سینا: ابوعلی سینا امام خمینی (روح الله الموسوی الخمینی) خواجه نصیرالدین طوسی ابن سینا مفهوم منطوق مفهوم مخالف مفهوم موافق اصطلاحنامه منطق دلالت عقلی امام خمینی علامه حلی فخر رازی ابوحامد غزالی طوسی احد فرامرز قراملکی مدلول(اصطلاح وابسته) Persian دانشگاه تهران پاییز و زمستان/1393 منطق مسئلۀ سازگاری یا ناسازگاری دیدگاه منطق‌دانان مسلمان در خصوص مهجوریت دلالت التزام و قاعدۀ اصولی حجیت منطوق و مفهوم در صورت دخول دلالت التزام در منطوق یا مفهوم، ره‌آورد دو دانش منطق و اصول را به چالش می‌کشاند. در این مقاله، با مقایسۀ ره‌آورد این دو علم، و بر پایۀ جداسازی دو مسئلۀ حجیت صغروی و حجیت کبروی می‌توان اثبات کرد که (1) حجیت صغروی منطوق و مفهوم موافق التزامی و حجیت صغروی مفهوم مخالف، بر اساس قول به حجیت آن، با مهجوریت دلالت التزام ناسازگار نیست، زیرا دیدگاه منطقیان در اصل دلالت لفظ بر معنای التزامی ‌و دیدگاه اصولیان در حجیت منطوق و مفهوم موافق سازگارند؛ (2) حجیت کبروی منطوق و مفهوم موافق التزامی، به معنای احتجاج بر مدلول التزامی ‌قضیه، با مهجوریت دلالت التزامی ‌ناسازگار است؛ (3) حجیت کبروی مفهوم مخالف، به سبب عقلی بودنِ دلالت، و حجیت کبروی مفهوم موافق به سبب وجود قرینه بر تعیین لوازم، از قاعدۀ مهجوریت دلالت التزام بیرون است. text رشیدزاده, حسین (دانش آموخته کارشناسی ارشدالهیات و معارف اسلامی - فلسفه و حکمت اسلامی،دانشکده کلام و فلسفه اسلامی‌دانشگاه الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران) فرامرز قراملکی, احد (استاد تمام گروه فلسفه و حکمت اسلامی دانشکده الهیات و معارف اسلامى دانشگاه تهران), -1340ش.# فخر رازی , محمد بن عمر (فقیه، متکلم، فیلسوف، مفسر و حکیم مسلمان ایرانی، مکتب اشعری، متکلم اشاعره متاخر، شافعی، پیش برنده الهیات فلسفی، مخالف؟ فلسفه), 543ق./1149م. ری، تهران، ایران ## 606ق./1210م. هرات، افغانستان غزالی طوسی , ابو حامد محمد‎ بن محمد Abū Ḥāmid Muḥammad ibn Muḥammad aṭ-Ṭūsiyy al-Ġaz(z)ālīy(امام محمد غزالی، از معروفترین علمای اسلام، متکلم اشعری، ضد فلسفه، طرفدار منطق، شافعی مذهب، از متصوفه و عرفای قرن پنجم هجری، جامع معقول و منقول، رئیس جامع نظامیه بغداد) , 450ق/437ش./1059م. طوس، خراسان رضوی# # 505ق/490ش./1112م. طوس، خراسان رضوی خواجه نصیر الدین طوسی, محمد بن محمد (فیلسوف و متکلم ایرانی سده هفتم، موسس کلام فلسفی، شیعه امامی), 579ق./1201م.توس،ایران-# # 672ق./1274م.کاظمین،عراق یوسف ابن عباس مرندی ابن سینا, حسین بن عبدالله (Ibn Sina؛ Avicenna؛ شیخ الرئیس، فیلسوف مشهور مشائی، شیعه و ایرانی), ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) علامه حلی, ابن مطهر حسن بن یوسف (مرجع تقلید، فقیه و متکلم شیعه در قرن هشتم هجری، مولف بیش از ۱۲۰ کتاب در رشته‌های فقه، اصول فقه، کلام، حدیث، تفسیر، رجال، فلسفه و منطق), 648ق/1251م. حله، عراق ## 726ق/1326م. حله، عراق کاتبی قزوینی, نجم الدین علی بن عمر (فیلسوف و اخترشناس ایرانی، منطق‌دان و حکیم قرن هفتم قمری، شافعی، شاگرد اثیرالدین ابهری) , 600ق. قزوین، ایران#675ق. قطب الدین شیرازی, محمود بن مسعود (فیلسوف، عارف، متکلم اشعرى ـ شافعى و ایرانى), 634ق./614ش./1236م.کازرون#710ق/689ش./1311م.تبریز (محل دفن: جرنداب تبریز) ابن سهلان ساوی , عمربن سهلان , # 540ق عراقی , ضیاء الدین , 1240 - 1321 خمینی, روح الله (امام خمینی، فقیه، عارف و فیلسوف معاصر،اولین رهبر و بنیان‎گذار جمهوری اسلامی ایران), 1281ش.خمین#1368ش.تهران article portal_lib Comparative 2008-9422 https:/jitp.ut.ac.ir