گستره عقل نظری و عقل شهودی در عرفان از دیدگاه ابن‌عربی عرفان و عقل نفس ناطقه عقل شهودی عقل شهودی فتوحات مکیه عقل نظری ملکوت عین الیقین حق الیقین عقل کل عقل جزئی شهود و برهان قلب معرفت عقلانی ابن عربی عقل ابن عربی وحدت ‌وجود علم عرفان ابزار معرفتی تناقض نمایی عرفانی بیان ناپذیری شهود عرفانی ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین محمد بن یعقوب کلینی فیض کاشانی: ملا محسن فیض کاشانی علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی علامه مجلسی: محمدباقربن محمدتقی مجلسی ابن سینا: ابوعلی سینا تجرد نفس ناطقه وحدت وجود علامه مجلسی علامه طباطبایی ابن سینا محمد بن یعقوب کلینی عقل ( جوهر ) صنعت قلب عین الیقین سید جلال آشتیانی شهاب الدین سهروردی(شیخ اشراق) خواجه صائن الدین ابن تُرکه اصفهانی عرفان عملی اصطلاحنامه عرفان ابن عربی عرفان نظری الف. حضرت رسول اکرم(ص) ح. امام ششم(حضرت امام صادق ع) عالَم ملکوت(قسیم عالَم لاهوت و جبروت و ملک) مقام حق الیقین(قسیم مقام علم الیقین و عین الیقین) علم عقل(اصطلاح وابسته) علم احوال(اصطلاح وابسته) علم اسرار(اصطلاح وابسته) عقل نظری((مدرکات عقل نظری)، اصطلاح وابسته) محمدمهدی گرجیان عربی سید حسین نصر ملاصدرا شیرازی ملا محسن فیض کاشانی Persian دانشگاه باقرالعلوم(ع) تابستان/1391 آنچه در این نوشتار مورد بحث است تعیین برتری یا تقدم عقل بر قلب یا عقلانیت بر عشق نیست بلکه یافتن پاسخ این مسئله است که به راستی سهم عقل و معرفت عقلانی در دریافت شهودات عرفانی تا چه اندازه است؟ و از نظرگاه ابن‌عربی افق شناسایی معرفت عقلانی تا کجاست؟ آیا از آنجایی که عرفان ساحت مقدس کشف و شهود باطنی است دیگر مجالی برای جولان کمیت عقل هم باقی می‌ماند؟ و، مهم‌تر از همه، اینکه نقاط اشتراک یا افتراق متعلق و معنای عقل و معرفت عقلانی در نزد موافقان و مخالفان آن چگونه تعریف شده است؟,lt;br /,gt; لازم به ذکر است در نوشتار حاضر، ضمن التفات به این نکته که معرفت عقلانی متفاوت از عقل است، آنجا که از عقل سخن به میان آمده، معرفت حاصل از آن مورد نظر است و، از این‌رو، معرفت عقلانی بدین معنا لحاظ گردیده است. text گرجیان عربی , محمدمهدی (دانشیار گروه فلسفه و کلام دانشگاه باقرالعلوم (ع)، قم), 1342ش. بابلسر، استان مازندران# هاشمی, خدیجه (کارشناس ارشد فلسفه اسلامی ‌دانشگاه علامه طباطبایی) ابن عربی , شیخ اکبر؛ محیی الدین محمدبن علی (Ibn Arabi؛ شاعر، فیلسوف و عارف مشهور قرن هفتم هجری، از اولاد حاتم طائی، متولد اندلس، صاحب کتب «فتوحات مکیه» و «فصوص الحکم»، نظریه وحدت وجود), 560ق/1165م.#638ق/1240م. طباطبایی(علامه طباطبایی), سید محمد حسین (فیلسوف نوصدرایی معاصر، حکمت متعالیه، مفسر بزرگ؛ صاحب تفسیر المیزان، «بدایة الحکمة»، «نهایة الحکمة» و «اصول فلسفه و روش رئالیسم») , 1281ش. تبریز ##1360ش. قم امام ششم(امام صادق), جعفر بن محمد (ع), 83ق./702م.##‎۱۴۸ق./766م. پیامبر اسلام, محمد بن عبدالله (ص), 53 قبل از هجرت.مکه#11ق.مدینه. ابن سینا, حسین بن عبدالله (Ibn Sina؛ Avicenna؛ شیخ الرئیس، فیلسوف مشهور مشائی، شیعه و ایرانی), ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) شیخ کلینی , محمد بن یعقوب (فقیه و محدث بزرگ امامیه، مولف "کافی" از کتب اربعه جوامع حدیثی شیعه؛ متکلم امامی دوره غیبت صغری), ۲۵۸ق./249ش./864م. ری،ایران# # 328ق./941م. بغداد،عراق علامه مجلسی, مولی محمدباقر (فقیه شیعه امامیه در دوران شاه سلیمان و شاه سلطان حسین صفوی، شیخ الاسلام عهد شاه سلیمان، از فقیهان و محدثان مشهور شیعه در قرن یازدهم هجری، نزدیک به اخباریان: اخباری معتدل، صاحب بحارالانوار: بزرگ‌ترین دائرة‌المعارف حدیث شیعه امامیه), 1037ق./1628م. # # 1110ق./1699م. قیصری, شرف الدین داود بن محمود ساوی( رومی الاصل و یکی از پیروان و شارحان مشهور مکتب ابن عربی در سده هشتم هجری), #751 ق. نصر, سید حسین (Seyyed Hossein Nasr؛ فرزند سید ولی‌الله نصر و نوه شیخ فضل‌الله نوری، فیلسوف و متأله سنت‌گرای ایرانی، استاد علوم اسلامی در دانشگاه جرج واشینگتن امریکا، مکتب خرد جاویدان یا حکمت خالده، مکتب سنت‌گرایی، پیرو طریقت مریمیه از شاذلیه), 1312ش.# آشتیانی, سید جلال‌الدین (فیلسوف معاصر، استاد فلسفه دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد، مکتب حکمت متعالیه، از برجسته‌ترین شارحان فلسفه و عرفان اسلامی در عصر حاضر و یکی از حکیمان نوصدرایی، حامی جریان سنتی فلسفه اسلامی و جریان حکمت جاودان، مخالف جریان فردید و مکتب تفکیک), #1304ش.آشتیان-1384ش.مشهد سهروردی (شیخ اشراق), شهاب الدین یحیی بن حبش (با عمر بن محمد سهروردی عارف اشتباه نشود، مؤسس مکتب‌ اشراق، احیاگر حکمت خسروانی، خواهرزاده عمر بن محمد سهروردی عارف), -549ق/1155م. سهرورد، زنجان، ایران##587ق/1191م. حلب، سوریه قشیری , ابو القاسم عبدالکریم بن هوازن (صوفی، شافعی، نیشابوری), 376ق./986م. ناحیه استوا#465 ق./1072م. نیشابور، ایران ابن ترکه اصفهانی, صائن الدین علی بن محمد (عارف، فیلسوف، فقیه، شاعر، ادیب؛ شیعه اثنا عشرى و ایرانى، از محققین عرفا، از عرفای قرن نهم هجری، صاحب کتاب «تمهید القواعد» در عرفان نظری، نواده ابوحامد صدرالدین ترکه اصفهانى), 770ق. اصفهان، ایران#835ق. هرات، افغانستان فیض کاشانی, ملامحسن (حکیم فیلسوف، محدث، مفسر و عارف دوره صفوی و از دانشمندان شیعه، شاگرد ملاصدرای شیرازی و داماد بزرگ او، فقیه اخباری), 1007ق. کاشان#1090 ق. کاشان عین القضات همدانی, عبدالله بن محمد (از بزرگان مشایخ صوفیه و از دانشمندان اوایل قرن ششم هجری، شافعی مذهب، پیرو طریقت احمد غزالی، عارف و صوفی), ۴۹۲ق.همدان#۵۲۵ ق.همدان ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. استیس , والتر ترنس (Walter Terence Stace؛ فیلسوف انگلیسی) , -1886م.لندن،انگلیس#1967 م.کالیفرنیا،امریکا article 0 http:/www.bou.ac.ir