مقایسه دید گاه قاضی عبدالجبار معتزلی و فخر رازی درباره شفاعت و بررسی و نقد آن ها براساس روایات فخر رازی تأویل معتزله حسن و قبح عقلی اشاعره منزله بین منزلتین حسن و قبح گناه کبیره الخلود فی الجنة و النار مؤمن شفاعت کافر استغفار النار شفاعت پیامبر (ص) اسقاط عذاب قرآن الشیعة عبدالجبار معتزلی مرتکبان گناه کبیره خلود در عذاب پیامبر امامان معصوم علیهم السلام مانع دوزخ مومن غیر فاسق تخلف وعید شفع شفاعت عمومی محمد بن یعقوب کلینی ابن بابویه، محمدبن علی: شیخ صدوق علامه مجلسی: محمدباقربن محمدتقی مجلسی اشاعره (اهل سنت) توبه حسن و قبح شفاعت معتزله (اهل سنت) اهل بیت(ع) خلود جنت خلود در نار شفاعت حضرت محمد(ص) حضرت محمد(ص)(اوصیاء) مرتکب گناه کبیره حسن و قبح عقلی هرمنوتیک علامه مجلسی محمد بن یعقوب کلینی خلود جهنم بهشت اهل دوزخ اهل بهشت قرآن کافر گناه کبیره شیعه امامیه Twelver Shiism (فرق تشیع) فخر رازی ابوالحسن اشعری (موسس مکتب اشاعره) ابن بابویه، محمدبن علی(شیخ صدوق) الف. حضرت رسول اکرم(ص) چ. امام پنجم(حضرت امام باقر ع) ح. امام ششم(حضرت امام صادق ع) د. امام هشتم(حضرت امام رضا ع) پروین نبیان Persian حوزه معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه اصفهان بهار و تابستان/1392 همه‌ی مسلمانان شفاعت پیامبر(ص) را قبول داشته ولی در مورد نحوه ی تأثیر آن اختلاف کرده اند . قاضی عبد الجبار بر این باور است که دایره ی شفاعت پیامبر (ص) تنها در ترفیع درجه اهل بهشت است . درمقابل فخر رازی بر این باور است که شفاعت پیامبر (ص) به این معنی است که گنهکاران را از عذاب دوزخ می رهاند تا وارد آتش نشوند و آن‌ها هم که در آتش می سوزند ،در پرتو شفاعت پیامبر(ص) از آتش دوزخ خارج شده و وارد بهشت می شوند. اما شیعه به تبعیت از فرمایشات ائمه اطهار (ع) راهی میانه را برگزیده است و معتقد است که شفاعت اولیای خدا منوط به اذن پروردگار جهان است و تا اجازه وی نباشد،هیچ کس نمی تواند شفاعت نماید و اذن خدا بی جهت و بی حکمت نخواهد بود و شامل حال کسانی می شود که برای عفو و اغماض شایستگی دارند و لغزش و گناه انان به مرحله طغیان نرسیده است و رابطه‌ی خود را با خداوند قطع نکرده اند. text نبیان, پروین(استادیار گروه الهیات دانشگاه اصفهان) حمزه زاده , زهرا قاضی همدانی, عبدالجبار بن احمد (قاضی عبدالجبار، معتزلی همدانی، صاحب کتاب «المغنی» و «کتاب شرح اصول الخمسه»، رئیس بهشمیه از معتزله پس از ابوعبداللّه بصری), 359ق./971م.# # 415 ق./1025م. فخر رازی , محمد بن عمر (فقیه، متکلم، فیلسوف، مفسر و حکیم مسلمان ایرانی، مکتب اشعری، متکلم اشاعره متاخر، شافعی، پیش برنده الهیات فلسفی، مخالف؟ فلسفه), 543ق./1149م. ری، تهران، ایران ## 606ق./1210م. هرات، افغانستان شیخ صدوق, ابن بابویه محمد بن علی (بزرگ‌ترین محدّث و فقیه امامیه مکتب حدیثی قم، مولف "من لا یحضره الفقیه" از کتب اربعه جوامع حدیثی شیعه), -311ق./924م.قم ## ‏381 ق./992م. شهرری شیخ کلینی , محمد بن یعقوب (فقیه و محدث بزرگ امامیه، مولف "کافی" از کتب اربعه جوامع حدیثی شیعه؛ متکلم امامی دوره غیبت صغری), ۲۵۸ق./249ش./864م. ری،ایران# # 328ق./941م. بغداد،عراق علامه مجلسی, مولی محمدباقر (فقیه شیعه امامیه در دوران شاه سلیمان و شاه سلطان حسین صفوی، شیخ الاسلام عهد شاه سلیمان، از فقیهان و محدثان مشهور شیعه در قرن یازدهم هجری، نزدیک به اخباریان: اخباری معتدل، صاحب بحارالانوار: بزرگ‌ترین دائرة‌المعارف حدیث شیعه امامیه), 1037ق./1628م. # # 1110ق./1699م. اشعری , ابوالحسن علی بن اسماعیل (موسس مکتب کلامی اشعری), 260ق/874م.#324ق/936م. راغب اصفهانی, ابوالقاسم حسین بن محمد (مولف کتاب المفردات فی غریب القرآن، ادیب، لغوى، شاعر، مفسر، محدث، متکلم معتزلی؟، حکیم، فقیه شافعى؟ قرن پنجم، اهل اصفهان و ساکن بغداد، منتسب به تشیع، گرایش صوفیانه، محب اهل بیت، سلفی اهل اثر؟), قرن5ق. اصفهان#502ق./1109م. اصفهان امام هشتم (امام رضا), علی بن موسی (ع), ‎۱۵۳ق./771م.# # ‎۲۰۳ق./819م. امام پنجم (امام باقر), محمد بن علی (ع), 57ق./676م#114ق./732م. امام ششم(امام صادق), جعفر بن محمد (ع), 83ق./702م.##‎۱۴۸ق./766م. article Comparative Review comments 2322-3421 http:/uijs.ui.ac.ir/coth