تمایز میان ذات و واقعیت دین: رفع یک ابهام در روش پدیدارشناسی دین ظهورشناسی همدلی اصالت روانشناسی ثنویت دکارتی آگاهی اولیه مطالعات دینی (دین‌شناسی) ذات دین از نظر پدیدارشناسی واقعیت دین از نظر پدیدارشناسی الاهیات سنتی واقعیت بین الاذهانی روش تکمیلی تاریخ ادیان ذات واحد آگاهی ثانویه نسبیت قوانین عام منطقی مساله تعلیق مساله ماهیت معنای ماهوی تاویل ماهوی پدیدار شناسی(کلام جدید) دین شناسی روان شناختی مسایل جدید روش شناسی پدیدار شناسی دین ثنویت (آموزه‌ها‌ی ادیان ایران باستان) دین پژوهی رنه دکارت ادموند هوسرل آگاهی مستقیم(مقابل آگاهی غیر مستقیم) آگاهی غیر مستقیم(مقابل آگاهی مستقیم) مجتبی زروانی Persian حوزه معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه اصفهان پاییز و زمستان/1392 فلسفه دین پدیدارشناسیِ دین، بالاخص در قرن بیستم، به‌ عنوان روش یا رهیافتی در دین‌پژوهی، همچون یک روشِ تکمیلی برای تاریخ ادیان به‌کار گرفته شد تا در ورای پدیدارهای متکثر تاریخی ادیان، «ذات»ی واحد را صورت‌بندی و کشف نماید. از سوی دیگر، به اقتضاء پایندی به «مبانی» روشی که عمدتاً از پدیدارشناسی ادموند هوسرل متأثر بوده است، «واقعیت» دین را نوعی واقعیت بین‌الاذهانی قلمداد می‌کند که شباهت این واقعیت، با «واقعیت» دین که الاهیات یا کلام سنتی بدان قائل است، صرفاً اشتراک لفظ بوده و لذا تمایز ماهوی دارند. در این مقاله با بررسی پدیدارشناسی هوسرل و بیان تمایزات و تشابهات آن با پدیدارشناسی دین، کوشیده‌ایم تا اولاً تمایز میان «ذات» و «واقعیت» دین در پدیدارشناسی دین و ثانیاً تمایز «واقعیت» دین در پدیدارشناسی و «واقعیت» دین در الاهیات سنتی را تبیین نماییم. در بخش نتیجه‌گیری به این نکته اشاره شده است که عدم توجه به این تمایزِ مهم، سبب ناکامی در پژوهش‌های دینی، از جمله پژوهش‌های پدیدارشناختی خواهد شد. text قائمی نیک, محمدرضا (عضو هیئت علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران) زروانی, مجتبی ( استاد گروه ادیان و عرفان تطبیقی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.) دکارت, رنه (René Descartes، ریاضی‌دان و فیلسوف فرانسوی, مسیحی کاتولیک), 1596#1650 هوسرل, ادموند(Edmund Husserl؛ فیلسوف آلمانی-اتریشی؛ بنیانگذار پدیدارشناسی؛ یهودی‌تبار؛ یهودی مسیحی شده؛ مسیحی آزاده و غیرجزمی؛ قائل به استقلال فلسفه از دین؛ پیرو اولیه روانشناسی توصیفی برنتانو و منتقد سرسخت بعدی اصالت روانشناسی؛ استاد هایدگر), 1859م. پروسنیتس، موراویا، جمهوری چک#1938م. فرایبورگ، آلمان article 2322-3421 http:/uijs.ui.ac.ir/coth