عوامل مواجهه با علم کلام در فرهنگ اسلامی علامه حلی علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی فرق کلامی معتزله بدعت راه مستقیم استکمال نفس تابعین روایات و پیامبر اکرم (ص) 17. فرق کلامی معتزله (اهل سنت) بدعت کمال نفوس انسانی علوم عقلی کمال انسانی قرآن جدال مروج الذهب علامه طباطبایی صراط قرآن جدال علامه حلی علم کلام علم ک‍لام‌ فخر رازی ارسطو ابوحامد غزالی طوسی قاضی عضدالدین ایجی ابن جوزی بغدادی ابن خلدون الف. حضرت رسول اکرم(ص) علوم عقلی مراء صحابه پیامبر(ص) شک زدایی قرآن علوم معقول کلام و تفرقه کلام و بدعت اتباع از مشتبهات علوم اوایل Persian دانشگاه شیراز زمستان/1383 دانش‌های عقلی‌ای چون کلام، منطق و فلسفه از آغاز پیدایی خود در میان مسلمانان، هم‌چنان که موافقان و مروجانی داشته، با مخالفت‌های شدیدی نیز در میان قشری از متدینان مواجه بوده است. این موضع موافق و مخالف البته منحصر به دیانت اسلام نبوده و در دیگر ادیان چون یهودیت و مسیحیت نیز وجود داشته است. مقالة حاضر کندوکاوی است مختصر در علل و دلایل مخالفت با علم کلام در بین مسلمانان و عمدتا اهل سنت. شیوة بررسی در این مقاله، استقرائی- تاریخی است. ضمن این که پاسخ‌های اجمالی به دلایل مخالفان نیز ارائه و به محورهای کلی و اساسی و برانگیزانندة موافقت و مخالفت با علم کلام اشاره می‌شود. text گنجی , محمدحسن (استادیار دانشگاه شهید چمران اهواز) طباطبایی(علامه طباطبایی), سید محمد حسین (فیلسوف نوصدرایی معاصر، حکمت متعالیه، مفسر بزرگ؛ صاحب تفسیر المیزان، «بدایة الحکمة»، «نهایة الحکمة» و «اصول فلسفه و روش رئالیسم») , 1281ش. تبریز ##1360ش. قم فخر رازی , محمد بن عمر (فقیه، متکلم، فیلسوف، مفسر و حکیم مسلمان ایرانی، مکتب اشعری، متکلم اشاعره متاخر، شافعی، پیش برنده الهیات فلسفی، مخالف؟ فلسفه), 543ق./1149م. ری، تهران، ایران ## 606ق./1210م. هرات، افغانستان غزالی طوسی , ابو حامد محمد‎ بن محمد Abū Ḥāmid Muḥammad ibn Muḥammad aṭ-Ṭūsiyy al-Ġaz(z)ālīy(امام محمد غزالی، از معروفترین علمای اسلام، متکلم اشعری، ضد فلسفه، طرفدار منطق، شافعی مذهب، از متصوفه و عرفای قرن پنجم هجری، جامع معقول و منقول، رئیس جامع نظامیه بغداد) , 450ق/437ش./1059م. طوس، خراسان رضوی# # 505ق/490ش./1112م. طوس، خراسان رضوی پیامبر اسلام, محمد بن عبدالله (ص), 53 قبل از هجرت.مکه#11ق.مدینه. قاضی عضدالدین ایجی , عبدالرحمن بن احمد (مکتب اشعری), 700ق./1301م. إیج (شهرى در فارس)##756 ق./1356م.(کرمان) ابن جوزی , ابوالفرج عبد الرحمان بن علی (فقیه حنبلی مقیم بغداد، محدث، مورخ، متکلم، بغدادی، عراقی، از پیشوایان حنابله بغداد، صاحب کتب «تلبیس إبلیس»، «زاد المسیر فی علم التفسیر» و «دفع شبه التشبیه بأکف التنزیه» و «الرد على المتعصب العنید المانع من ذم یزید»), 510ق./1117م. بغداد، عراق # # 597ق./1201م. بغداد، عراق ارسطو, معلم اول (Aristotélēs،فیلسوف مشائی یونانی), 384 ق.م#322 ق.م ابن صاعداندلسی ، صاعد بن احمد ، 420 - 462ق ابن خلدون, ابوزید عبدالرحمن بن محمد بن خلدون حَضرَمی (تاریخ‌نگار، جامعه‌شناس، مردم‌شناس، انسان‌شناس، سیاست‌مدار عرب مسلمان، فقیه، فیلسوف، مالکی، اشعری), ۷۳۲ق. تونس، تونس#808 ق. قاهره، مصر article 2251-6123 http:/jrt.shirazu.ac.ir