نظام احسن از دیدگاه لایب نیتس و ابن سینا اثبات وجود خدا برهان انی واجب الوجود برهان لمی (منطق) عنایت الهی قضاء الهی شرور اخلاقی بهترین جهان ممکن شرور اصل علیت قضا و قدر الهی عنایت علت غایی ابن ‌سینا ضرورت منطقی خیر و شر عالم خدای مطلق لایب‌نیتس ارادة الهی ضرورت اخلاقی توجیه شرور ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین مرتضی مطهری عبدالله جوادی آملی محمدتقی مصباح یزدی ابن سینا: ابوعلی سینا اراده اجمالی اراده الهی خیر کثیر شرّ قلیل عدل الهی اثبات وجود خدا شرور طبیعی محمدتقی مصباح یزدی مرتضی مطهری ابن سینا فلسفه بوعلی شر ماهیت علت غایی شر اخلاقی علیت براهین اثبات واجب(حکمت نظری) قضاء عنایت نظام احسن واجب تعالی (اسماء ذات) برهان ان (منطق) عبدالله جوادی آملی آلوین پلانتینگا Alvin Plantinga رنه دکارت گوتفرید لایب نیتس باروخ اسپینوزا برهان لمّ (مقابل برهان انّ) اکبر عروتی موفق ملاصدرا شیرازی Persian دانشگاه شیراز زمستان/1385 یکی از مسایل فلسفی - کلامی مربوط به اوصاف و افعال الهی این است که آیا,lt;br /,gt; نظام حاکم بر این جهان بهترین نظام ممکن است؟ و آیا لازمه چنین نظامی این,lt;br /,gt; است که هیچ شری در آن نباشد؟ و اصولا خلق چنین نظامی ضرورت دارد یا,lt;br /,gt; خیر؟ از نظر لایب نیتس و ابن سینا حکیم، عالم، قادر و خیرخواه مطلق بودن,lt;br /,gt; خداوند مقتضی آن است که نظامی آفریده شود که در آن بالاترین و بیشترین,lt;br /,gt; کمالات تحقق یابد.,lt;br /,gt; هر دو فیلسوف معتقدند که شر امری است متحقق، اما نه از سنخ وجود بلکه از,lt;br /,gt; سنخ عدم و این که لازمه تحقق خیر کثیر تن دادن به شر قلیل میباشد. اما آن چه,lt;br /,gt; این دو فیلسوف را از هم جدا می کند این است که خلق نظام احسن از نظر ابن,lt;br /,gt; سینا بر اساس یک ضرورت فلسفی صورت گرفته است در حالی که لایب نیتس,lt;br /,gt; انتخاب نظام احسن را از میان همه نظا مهای ممکن دیگر امری ممکن تلقی,lt;br /,gt; می کند و اگر ضرورتی هم در این جا احساس می شود فقط یک ضرورت اخلاقی,lt;br /,gt; است. text عروتی موفق, اکبر (استادیار گروه معارف اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان), 1344ش.- لایبنیتس, گوتفرید (فیلسوف مسیحی، ریاضیدان و فیزیک‌دان آلمانی), #1646م.لایپزیگ، آلمان-1716م.هانوور، آلمان ابن سینا, حسین بن عبدالله (Ibn Sina؛ Avicenna؛ شیخ الرئیس، فیلسوف مشهور مشائی، شیعه و ایرانی), ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. جوادی آملی, عبدالله (مرجع معاصر تقلید مقیم قم، فیلسوف، عارف و مفسر قرآن), 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# مطهری , مرتضی Murtaḍā Muṭahharī (فیلسوف، متکلم، مفسر و اندیشمند معاصر), 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران مصباح یزدی, محمدتقی (فیلسوف و اندیشمند معاصر، مدرس علوم عقلی در حوزه علمیه قم، موسس و اولین رئیس موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی), 1313ش./1935م.یزد#1399ش./2021م.قم پلانتینگا, آلوین (فیلسوف دین مسیحی امریکایی), -1932م.ان آربر،میشیگان،امریکا # اسپینوزا, باروخ (فیلسوف هلندی یهودی تبار، پیرو همه‌خدایی یا پان‌تئیسم), #۱۶۳۲م.آمستردام، هلند-۱۶۷۷م.لاهه، هلند دکارت, رنه (René Descartes، ریاضی‌دان و فیلسوف فرانسوی, مسیحی کاتولیک), 1596#1650 اسدی , ابوالقاسم (استادیار دانشگاه فرهنگیان، پردیس شهید مقصودی، همدان، ایران.) article Comparative 2251-6123 http:/jrt.shirazu.ac.ir