بررسی‌ تطبیقی‌ وجود خارجی حرکت از نظر میرداماد و ملاصدرا تغییر و ثبات قوه و فعل زمان چیستی حرکت وجود حرکت مقولات حرکت حرکت قطعی حدوث تدریجی حرکت توسطی عالم دهر وجود نقطه ای حرکت طفره وجودی بودن حرکت ثبات مطلق عالم تغییر ذاتی اجسام تعریف ناپذیری حرکت انوع حرکت نسبت زمان و حرکت اعتبار وحدت در حرکت اعتبار کثرت در حرکت ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی مرتضی مطهری ابن سینا: ابوعلی سینا مرتضی مطهری علامه طباطبایی ابن سینا حسن حسن زاده آملی محمد بن یعقوب کلینی اصطلاحنامه فلسفه فیثاغورث هری اوسترین ولفسن میرداماد ملاصدرا شیرازی ملا محسن فیض کاشانی حسن حسن زاده آملی Persian دانشگاه شیراز پاییز/ 1389 چیستی حرکت و چگونگی وجود آن در جهان خارج از جمله مهم‌ترین‌ مباحث فلسفی است که از یونان باستان تا دوره‌ی اسلامی،فکر حکیمان را به‌ خود مشغول کرده است.در پاسخ به این پرسش که حرکت با حفظ وحدت،در جهان خارج،امری گسسته است یا متصل،چهار نظریه میان فیلسوفان مطرح‌ شده است.میر داماد،برخلاف فیلسوفان پیش از خود،نخستین فیلسوف مسلمان‌ است که آشکارا از تحقق خارجی حرکت،به هر دو شکل آن،سخن گفته است و صدر المتألهین نیز،نه به صراحت استاد خود،با نقد دلایل منکران حرکت قطعی، از این نظریه دفاع کرده است. text حسن زاده آملی, حسن (علامه ذوالفنون، فیلسوف و عارف شیعه ایرانی), 1307ش. لاریجان، آمل، مازندران#1400ش. طباطبایی(علامه طباطبایی), سید محمد حسین (فیلسوف نوصدرایی معاصر، حکمت متعالیه، مفسر بزرگ؛ صاحب تفسیر المیزان، «بدایة الحکمة»، «نهایة الحکمة» و «اصول فلسفه و روش رئالیسم») , 1281ش. تبریز ##1360ش. قم مطهری , مرتضی Murtaḍā Muṭahharī (فیلسوف، متکلم، مفسر و اندیشمند معاصر), 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران میرداماد, میر برهان‌الدین محمدباقر (فیلسوف عصر صفوی و استاد ملاصدرا، معلم ثالث), -969ق.گرگان#1040ق./1632م.عراق بنچوینگا, ارمانو, 1950 م- فیثاغورس, فیثاغورث ( یا به‌طور صحیح و دقیق پیساگوراس فیلسوف و ریاضیدان یونان باستان), ‎۵۷۰ق.م#‎۴۹۵ق.م بهمنیار بن مرزبان , ابوالحسن Bahmanyār b. al-Marzubān(فیلسوف مشائی قرن پنجم و شاگرد مشهور ابن سینا), -#458ق. آشتیانی, سید جلال‌الدین (فیلسوف معاصر، استاد فلسفه دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد، مکتب حکمت متعالیه، از برجسته‌ترین شارحان فلسفه و عرفان اسلامی در عصر حاضر و یکی از حکیمان نوصدرایی، حامی جریان سنتی فلسفه اسلامی و جریان حکمت جاودان، مخالف جریان فردید و مکتب تفکیک), #1304ش.آشتیان-1384ش.مشهد شیخ کلینی , محمد بن یعقوب (فقیه و محدث بزرگ امامیه، مولف "کافی" از کتب اربعه جوامع حدیثی شیعه؛ متکلم امامی دوره غیبت صغری), ۲۵۸ق./249ش./864م. ری،ایران# # 328ق./941م. بغداد،عراق فیض کاشانی, ملامحسن (حکیم فیلسوف، محدث، مفسر و عارف دوره صفوی و از دانشمندان شیعه، شاگرد ملاصدرای شیرازی و داماد بزرگ او، فقیه اخباری), 1007ق. کاشان#1090 ق. کاشان ولفسن, هری اوسترین (دانشمند یهودی، مورخ فلسفه یهودی و اسلامی، فیلسوف، استاد دانشگاه هاروارد، نخستین رئیس مرکز مطالعات یهود در امریکا), 1887م. بلاروس#1974م. ماساچوست، امریکا نظری توکلی, سعید (استادیار دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد) ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. article Comparative 2251-6123 http:/jrt.shirazu.ac.ir