جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

فارسی  |   العربیه  |   English  

در تلگرام به ما بپیوندید

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
  • تعداد رکورد ها : 1
علیّت از دیدگاه ابن‌سینا و ابن‌رشد
نویسنده:
زهرا ثوری
نوع منبع :
پ‍ای‍ان‌ن‍ام‍ه , کتابخانه عمومی
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
ایرانداک,
چکیده :
علیّت یکی از اساسی‌ترین مسائل فلسفی است که همواره فکر بشر را به خود مشغول کرده است و آغاز علیّت به تاریخ اندیشه بر‌می‌گردد. ما در این پژوهش ابتدا به تعریف علیّت و سپس به نظرات مختلف در باب تصدیق علیّت و لوازم آن از دیدگاه دو فیلسوف مشائی ـ ابن‌سینا و ابن‌رشد ـ پرداخته‌ایم. ابن‌سینا در تعریف علیّت در الهیات علت را افاده‌کننده‌ی وجود می‌داند ولی در طبیعیات علت را مبدأ حرکت می‌داند و معتقد است که علت تقدم ذاتی بر معلول دارد و وجود علت اولی از وجود معلول است. از این رو با دو مبنا علیّت را تعریف می‌کند: مسأله‌ی وجود و ماهیت و امکان ذاتی. ابن‌رشد علیّت را از طریق حرکت تعریف می‌کند، او در دلیل عنایت بر هماهنگی اجزاء عالم تأکید دارد و این حرکت و هماهنگی موجودات به صورت خروج از مرحله‌ی قوه به مقام فعل صورت می‌گیرد. از این رو مبنایی که او برای علیّت می‌آورد خروج از قوه به فعل است. ابن‌سینا در باب تصدیق علیّت در اشارات و تنبیهات به بداهت عقلی قائل است، به این دلیل که هر کس آن را انکار کند، زباناً با عقل مخالفت کرده است ولی باطناً آن را می‌پذیرد ولی در الهیات شفا قائل به اثبات است. در داوری میان نظر ابن‌سینا میان بداهت و اثبات نتیجه می‌گیریم که قائل به بداهت عقلی است و استدلال را از سر تنبیه آورده است. ابن‌رشد نیز معتقد است که اگر علت‌ها و معلول‌ها را انکار کنیم عقل را انکار کرده‌ایم و شناخت در مرتبه‌ی گمان باقی می‌ماند. ابن‌رشد نیز بر عقلی بودن علیّت تأکید دارد و به نظر می‌رسد برهان حرکت را برای توضیح آورده است. ابن‌سینا قاعده‌ی ضرورت علی را تحت عنوان «الشی ما لم یجب لم یوجد» بیان می-کند و معتقد است که شی ممکن تا به مرحله‌ی وجوب نرسد به وجود نمی‌آید. از نظر ابن‌رشد ضرورت علی براساس طبیعت اشیا است و معلول فعل متناسب با طبیعت است که از ضرورت علی به عنوان قانون طبیعی یاد می‌کند. ابن‌سینا اصل سنخیت را در دو حوزه‌ی عالم طبیعت و عالم الهی می‌پردازد و قاعده‌ی الواحد را می‌پذیرد ولی ابن‌رشد از طریق مناسبت میان طبیعت و فعل به اثبات سنخیت می‌پردازد و قاعده‌ی الواحد را نمی‌پذیرد.
  • تعداد رکورد ها : 1