جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

فارسی  |   العربیه  |   English  

در تلگرام به ما بپیوندید

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
جستجو در برای عبارت
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
  • تعداد رکورد ها : 5
جايگاه امامت شيعی در شكل‌گيری و تداوم جهان از چشم‌انداز احاديث و عرفان
نویسنده:
عظيم حمزئيان، سميه خادمی
نوع منبع :
مقاله , کتابشناسی(نمایه کتاب)
منابع دیجیتالی :
چکیده :
مقاله پيش رو با هدف تبيين جايگاه امامت شيعي در پيدايش و ماندگاري جهان ـ که يکي از موضوعات مهم جهان‌شناسي عرفاني است ـ از چشم‌انداز احاديث و عرفان اسلامي نگارش يافته است. از نگاه جهان‌شناسي عرفاني، وجود انسان کامل و وليّ، در اين جهان ضروري است. عارفان شيعه، با تکيه بر دعاها و احاديث وارده، ائمه اطهار(ع) را صاحب ولايت و مصداق انسان کامل مي‌دانند و افزون بر اينکه به امر الهي، در پيدايش ساير مخلوقات نقش داشته‌اند، بلکه ماندگاري جهان نيز به خاطر وجود آنان است و از همين‌رو، زمين هرگز نمي‌تواند از وجود يکي از آنان تهي باشد. البته همه اينها به خواست و اراده الهي است. تحليل اين جنبه از جايگاه امامت شيعي در جهان‌شناسي عرفاني و بيان تفاوت ديدگاه عارفان شيعه با عارفان اهل‌سنت در اين زمينه، از جمله دستاوردهاي اين پژوهش است.
بررسی تطبیقی کاربرد آینه در آثار عین القضات همدانی و مولوی
نویسنده:
عظیم حمزئیان، سمیه خادمی
نوع منبع :
مقاله , کتابخانه عمومی
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
تهران: دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب,
چکیده :
آینه در میان آثار عارفان مسلمان نمودی فراوان داشته است. براساس مستندات تاریخی، سابقه استفاده نمادین از آینه، در تبیین مسأله توحید عرفانی، به حضرت علی بن موسی الرضا(ع) می‌رسد. این واژه درآراء و متون منظوم و منثور عرفای اسلامی، برای بیان تجلّی و ظهور حضرت حقّ و توضیح مسأله مهم وحدت وجود به کار رفته است. آینه به عنوان یک نماد عرفانی، در آثار عین‌القضات همدانی و مولوی نیز بسیار مورد توجّه واقع شده است. به‌طور کلی می‌توان کاربرد آینه در آثار این دو عارف را، در سه بخش وجود‌شناسی عرفانی، جهان‌شناسی عرفانی و انسان‌شناسی عرفانی، تحلیل و بررسی کرد. توجه عین‌القضات به آینه، بیشتر برای بیان ناتوانی عقل درشناخت حقّ، وابستگی اشیاء به حقّ، جایگاه انسان کامل و صفت آینگی انسان است؛ اما مولوی به نحو بسیار گسترده‌تری از این مفهوم، بهره برده و نحوه بیان متفاوتی نیز نسبت به عین‌القضات داشته است. او علاوه بر تأکید بر نقش انسان کامل و آینگی او، به مباحثی درحوزه عرفان نظری از اسماء و صفات حق، وحدت وجود و تجلی حقّ در اشیاء، به عوالم وجود نیز اشاره کرده است و از نور و رنگ نیز سخن گفته است که مرتبط با نماد آینه است.
صفحات :
از صفحه 43 تا 84
فنا و بقا و اتّحاد و اتّصال در دیوان بیدل دهلوی
نویسنده:
سمیّه خادمی ، محمّد سرور مولایی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
کلیدواژه‌های اصلی :
چکیده :
فنا و بقا و اتّحاد و اتّصال در دیوان بیدل دهلوی سمیّه خادمی [1] محمّد سرور مولایی [2] تاریخ دریافت: 16/03/92 تاریخ تصویب: 18/09/1392 چکیده مقامات فنا و بقا و اتّحاد و اتّصال از مهم­ترین و پیچیده­ترین مباحث تصوّف و عرفان اسلامی به شمار می آید. عرفا این مقامات را نهایت سیر و سلوک سالک و هدف از پیمودن همۀ احوال و مقامات را رسیدن به وصال الهی می­دانند. بر طبق نظریۀ قوس نزولی و قوس صعودی، انسان پیش از خلق در عالم غیب و علم الهی موجود بوده است و هنگام نزول به عالم خلق و شهادت، مرحله به مرحله او را از عوالم عبور داده­­اند تا این­که به این عالم مادی آمده است و سالک می­خواهد با فانی شدن از صفات خویش و متّصف گشتن به صفات الهی به مبدأ و اصل خویش باز گردد. سالک یک سیر حرکتی از «الی الله» را به «فی الله» شروع می­کند و در نهایت این سیر و سلوک، اتّحاد و اتّصال با محبوب برای او حاصل می­شود. بیدل دهلوی که نمایندۀ تمام­عیار سبک هندی است و دیوان غزلیاتش یک فرهنگ اصطلاحات عرفانی به شمار می­آید، این مقامات را در اشعارش بهخوبی بیان کرده است. بیدل همانند سایر صوفیان بزرگ معتقد است که حالت فنا و رسیدن به وصال الهی، نتیجۀ فضل و عنایت الهی و از اختیار سالک خارج است. با در نظر گرفتن این نکته که بیدل، وحدت وجودی است، دویی را نفی می­کند، معتقد به اتّحاد و اتّصال الهی است و ترک تعلقات دنیوی و فانی شدن از خویش را شرط وصول به محبوب می­داند. او بر این باور است که چون خداوند هر لحظه به شکلی تازه تجلّی می­کند و تجلّی تکرارناپذیر است، حتی سالک بعد از وصال با محبوب همچنان محو معشوق خویش است و از آرزوی دیدارش کم نمی­شود. در نهایت چیزی از سالک باقی نمی­ماند و در خداوند محو می­شود. واژه­های کلیدی : اتّحاد، اتّصال، بقا، بیدل دهلوی، فنا، وحدت وجود. [1] دانشجوی کارشناسی ارشد ادیان و عرفان، دانشگاه الزهرا (س)؛ somayekhademi47@yahoo.com [2] استاد بازنشسته گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه الزهرا(س) ؛ dsarwarmawlaie@yahoo.com
صفحات :
از صفحه 65 تا 91
عرفای مسلمان و مسئلۀ تأهل و تجرد سالک
نویسنده:
لیلا هوشنگی, سمیه خادمی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
تهران: انجمن علمی عرفان اسلامی ایران,
چکیده :
با­توجه به اینکه در اسلام بر ازدواج تأکید خاص شده، اختلاف‌نظر صوفیان دربارۀ این مسئله قابل تامل است. بحث تجرد و تأهل نزد عارفان مسلمان ازجهات گوناگونی قابل مطالعه است، ازجمله دربارۀ تأثیرپذیری تصوف از رهبانیت مسیحی. در این مقاله سعی شده تا با بررسی مختصر این تأثیرپذیری، با واکاوی آثار بزرگان صوفیه دیدگاه‌های آنان دربارۀ تأثیر ازدواج در طی مراتب سیر و سلوک عرفانی مطرح و بررسی شود. درمیان این بزرگان، برخی تجرد را انتخاب کرده­ و تأهل را مانع دستیابی به تقرب الهی دانسته ­اند. درمقابل، دسته­ ای دیگر از صوفیان متأهل بوده و ازدواج را مانع دستیابی آن­ها به مدارج بالای عرفانی ندانسته­ اند. این نظرات دربارۀ آفات و امتیازات تأهل، امتیازات تجرد و توصیه به اختیار تجرد قابل دسته­ بندی است. گفتنی است که عرفا درخصوص هریک از این آرا به احادیث نبوی نیز استناد کرده‌اند تا جمع میان شریعت و سنت عرفانی را نشان دهند.
صفحات :
از صفحه 103 تا 124
بازتاب مظلومیت امام علی(ع)در نهج البلاغه
نویسنده:
سمیه خادمی
نوع منبع :
پ‍ای‍ان‌ن‍ام‍ه
وضعیت نشر :
ایرانداک,
چکیده :
مظلومیت که به معنای مورد ستم قرار گرفتن است، همیشه به این صورت نیست که فردی به وسیله گروهی ظالم در نبردی نابرابر کشته شود. بلکه گاهی اتفاق می افتد که فردی با وجود برخورداری از تمام سجایای اخلاقی باز هم در میان جامعه غریب و تنهاست. نمونه بارز چنین شخصیت مظلومی، علی بن ابی طالب (علیه السلام) است. چرا که انواع ظلم اعم از ظلم نسبت به جان، مال، آبرو، خانواده و ... در مورد ایشان اتفاق افتاد. ابعاد مختلف این مظلومیت ها در کلام ایشان در نهج البلاغه، بازتاب یافته است. که حکایت از مظلومیت ایشان از ناحیه خلفا در جریان غصب خلافت، مظلومیت از ناحیه گروه های پیمان شکن و همچنین از ناحیه یاران و پیروان بی وفا و ضعیف الاراده اش می باشد. که ما هم در این پژوهش بر آنیم تا با روشی تحلیلی، این موضوع را از منظر نهج البلاغه مورد بررسی قرار دهیم. در بررسی های صورت گرفته در این جستار مشخص شد که امیر المومنین علی (علیه السلام) از آن رو، متحمل این همه مظلومیت شدند که ایشان فردی فراتر از زمانه و مردم عصرش بودند و آنها چه کسانی که حق ایشان را در خلافت غصب کردند و چه جریان های سیاسی که در زمان ایشان سر برآورد و چه یاران و پیروان سست عنصری که ناجوانمردانه با نشان دادن ضعف و سستی از خود، حق ایشان را تضییع نمودند، همه و همه امام (علیه السلام) را آنگونه که باید نشناختند و آنها امام را فردی از جنس خودشان می دانستند که اگر تلاشی برای به دست آوردن حکومت می کرد، آن را از نوع بازی قدرت و حکومت مانند سایر سیاست مداران تلقی می کردند. در صورتی که هدف امام چیزی جز برپایی دین حق و حفظ ارزش های اصیل اسلامی نبود.واژگان کلیدی: امام علی (علیه السلام)، نهج البلاغه، مظلومیت.
  • تعداد رکورد ها : 5