جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

فارسی  |   العربیه  |   English  

در تلگرام به ما بپیوندید

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
جستجو در برای عبارت
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
  • تعداد رکورد ها : 1
جعل در فلسفه اسلامی
نویسنده:
فخرالسادات موسوی کریمی
نوع منبع :
پ‍ای‍ان‌ن‍ام‍ه
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
ایرانداک,
چکیده :
جعل در اصطلاح فلسفه به معنای افادهء اصل واقعیت است . در میان حکمای اسلامی نزاع بر سر این است که اصل واقعیت که از ناحیه جاعل‌افاضه می‌شود، وجود است یا ماهیت ؟ پرسشی که این پایان‌نامه کوششی برای پاسخ دادن به آن می‌باشد این است که چرا علیرغم بدیهی به نظر رسیدن مجعولیت وجود، برخی از حکما قول به مجعولیت ماهیت را پذیرفته‌اند و اینکه مراد واقعی آنان از اصالت ماهیت در جعل و در تحقق چه بوده است ؟ پاسخی که در این پایان‌نامه به این پرسش داده شده است این است که آنچه باعث پدید آمدن نزاع طولانی بین قائلین به اصالت وجود و ماهیت شده، ابهام در تعاریف و اصطلاحات است . در واقع هر دسته‌ای معنای خاصی از وجود و ماهیت را مدنظر قرار داده، سخن از اصالت یا اعتباریت آن به میان آورده‌اند. ماهیتی که سهروردی و اتباع وی مجعول می‌دانند، به معنای واقعیت عینی خارجی و ذات و حقیقت شی است و دقیقا این همان چیزی است که صدرالمتالهین نام وجود را بر آن می‌نهد، و وجودی که اینان اعتباری می‌دانند، وجود به معنای مصدری آن است که نزد پیروان حکمت متعالیه نیز مفهومی بیش نیست . از طرف دیگر آنچه باعث شده است که حکمایی همچون شیخ‌اشراق بر مجعولیت ماهیت اصرار بورزند، همانا رایج بودن عقیده متکلمین مبنی بر ثبوت ازلی ماهیات بدون جعل، در عصر آنان بوده است و شیخ برای دفع توهم استغناء ماهیات ثابت از جعل، مجعول بالذات را ماهیت خوانده است . مطلب دیگری که در ارتباط با بحث جعل بدان پرداخته شده، بیان کیفیت جعل و آفرینش است . فلاسفه اسلامی معتقدند که جعل و آفرینش به معنای خلق از عدم نیست و این تفکر که خداوند به ثابتات ازلیه لباس وجود می‌پوشاند نیز باطل است ، بلکه حقیقت جعل و ایجاد، چیزی جز تجلی خداوند در اعیان ثابته که همان مجالی و مظاهر حقند، نمی‌باشد. با تجلی ذات حق، حقایق اشیاء و ممکنات که لوازم اسماء و صفات الهی هستند و به وجود جمعی در صقع ربوبی موجودند، تنزل یافته و در عوالم مادون به وجود خاص خویش تحقق می‌یابند. جعل و آفرینش موجودات مسبوق به علم ازلی خداوند نسبت به ممکنات است . حق‌تعالی بسیط الحقیقه‌ای است که واجد جمیع کمالات مادون بوده و حقایق اشیاء از ازل به وجود الهی خویش در ذات حق موجود بوده‌اند. علم خداوند به ذات خویش ، عین علم اجمالی در عین کشف تفصیلی به حقایق اشیاء است و از آنجا که حقایق اشیاء متحد بار قایق آنها هستند، لذا خداوند در مرتبه ذاتش علم حضوری به جمیع ممکنات قبل از ایجاد و جعل آنها دارد.
  • تعداد رکورد ها : 1